Labilnost v okvirih vezljivosti slovenskih glagolov : primerjava s hrvaščino in ruščino

Uhlik, Mladen (avtor), Žele, Andreja (avtor)

Prispevek analizira slovenske glagole, ki kažejo valenčno labilnost, pri katerih se ista glagolska oblika lahko uporablja tako v prehodnem kot v neprehodnem pomenu . Iz-postavljena sta dva tipa labilnosti: A-labilnost, pri kateri ima vršilec osebkovo vlogo tako v prehodni kot neprehodni zgradbi, in P-labilnost, kjer se prizadeto z dejanjem kot predmet v prehodni zgradbi lahko premesti v vlogo osebka v neprehodni zgradbi . Obravnavane so skupine glagolov v slovenščini, pri katerih se pojavlja labilnosti, in so primerjane s hrvaškimi in ruskimi ustreznicami.

• Jezik: Slovenski jezik
• Ključne besede: slovenščina, hrvaščina, ruščina, vezljivost, labilni glagoli, prehodnost, kavzativno-nekavzativne zgradbe
• Vrsta gradiva: Članek v reviji
• Tipologija: 1.01 - Izvirni znanstveni članek
• Organizacija: FF - Filozofska fakulteta
• Status publikacije: Objavljeno
• Različica publikacije: Objavljena publikacija
• Datum objave: 29.12.2025
• Leto izida: 2025
• Št. strani: Str. 351-368
• Številčenje: T. 80
• PID: 20.500.12556/RUL-188497
• UDK: 811.163.6'367.625
• ISSN pri članku: 0138-0567
• DOI: 10.32798/pf.1780
• COBISS.SI-ID: 264659971

Opomba

TYTUŁ: Zmienność w walencji słoweńskich czasowników: porównanie z językiem chorwackim i rosyjskim / STRESZCZENIE: W artykule zanalizowano słoweńskie czasowniki, wykazujące zmienność walencyjną, których ta sama forma może być używana zarówno w znaczeniu przechodnim, jak i nieprzechodnim. Wyróżniono dwa typy zmienności: A-zmienność, w której wykonawca czynności pełni rolę podmiotu zarówno w konstrukcji przechodniej, jak i nieprzechodniej, oraz P-zmienność, gdzie obiekt działania, będący dopełnieniem w konstrukcji przechodniej, może zostać przekształcony w podmiot w konstrukcji nieprzechodniej. Omówiono grupy słoweńskich czasowników wykazujących taką zmienność oraz porównano je z ich chorwackimi i rosyjskimi odpowiednikami. / SŁOWA KLUCZOWE: język słoweński, język chorwacki, język rosyjski, walencja, czasowniki, przechodniość, konstrukcje kauzatywno-niekauzatywne

• Datum objave v RUL: 24.09.2026

Gradivo je del revije

• Naslov: Prace Filologiczne
• Skrajšan naslov: Pr. Filol.
• Založnik: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego
• ISSN: 0138-0567
• COBISS.SI-ID: 27121152

Licence

• Licenca: CC BY 4.0, Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna
• Povezava: http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl
• Opis: To je standardna licenca Creative Commons, ki daje uporabnikom največ možnosti za nadaljnjo uporabo dela, pri čemer morajo navesti avtorja.

Sekundarni jezik

• Jezik: Angleški jezik
• Naslov: Lability in the valency of Slovene verbs

Izvleček

The paper aims to analyse verbs that show valence lability, where the same form can be used both transitively and intransitively . The focus is directed towards two types of lability: firstly, A-lability, where the agent has a subject role in both transitive and intransitive constructions; and secondly, P-lability, where the patient has a subject role in intransitive usage . The paper presents Slovenian semantic groups of labile verbs and contrasts them with their Croatian and Russian counterparts .W artykule zanalizowano słoweńskie czasowniki, wykazujące zmienność walencyjną, których ta sama forma może być używana zarówno w znaczeniu przechodnim, jak i nieprzechodnim. Wyróżniono dwa typy zmienności: A-zmienność, w której wykonawca czynności pełni rolę podmiotu zarówno w konstrukcji przechodniej, jak i nieprzechodniej, oraz P-zmienność, gdzie obiekt działania, będący dopełnieniem w konstrukcji przechodniej, może zostać przekształcony w podmiot w konstrukcji nieprzechodniej . Omówiono grupy słoweńskich czasowników wykazujących taką zmienność oraz porównano je z ich chorwackimi i rosyjskimi odpowiednikami.

• Ključne besede: Slovene, Croatian, Russian, valency, labile verbs, transitivity, causative-noncausative constructions