Análisis pragmalingüístico de las estrategias de (des)cortesía en los debates presidenciales en español y francés

Oberstar, Urša (avtor), Pihler Ciglič, Barbara (mentor), Zwitter Vitez, Ana (mentor)

El presente trabajo de máster estudia desde el punto de vista pragmalingüístico las estrategias de (des)cortesía que utilizan los hablantes en el discurso oral. La cortesía forma parte de nuestra comunicación cotidiana. Sin embargo, su función y las formas en las que se manifiesta en el discurso político difieren de las que observamos en contextos comunicativos más habituales. De hecho, en política, en lugar de la cortesía, a veces predomina la descortesía que en ocasiones puede reflejar la falta de educación de los interlocutores. A primera vista, podría parecer que la cortesía consiste únicamente en mostrar respeto o simpatía (de hecho, es como la definen diversos diccionarios), mientras que la descortesía es su contrario. No obstante, cabe señalar que este tipo de razonamiento es erróneo, ya que estos fenómenos son mucho más que simples normas sociales. En efecto, incluyen estrategias que regulan nuestras interacciones comunicativas y velan por nuestra imagen pública. Hay que tener en cuenta que cada individuo en la sociedad tiene una determinada imagen social que se manifiesta en las relaciones interpersonales. Tal y como afirmaba el sociólogo Goffman, se trata de una “máscara” que el hablante proyecta en un contexto discursivo determinado y que condiciona su comportamiento. Así, su manera de actuar se adapta a la imagen que desea transmitir de sí mismo. En consecuencia, intenta evitar acciones que podrían poner en peligro su imagen pública (los denominados “actos amenazadores de la imagen pública”), al tiempo que se esfuerza por destacar sus cualidades positivas. En el presente trabajo de máster hemos prestado especial atención a la descortesía, cuyas estrategias hemos analizado en detalle en dos debates presidenciales celebrados en España y Francia en 2023 y 2017, respectivamente. Nuestro objetivo no ha sido en absoluto generalizar, sino determinar, mediante un análisis minucioso, cómo gestionan los políticos estos mecanismos en su interacción con sus interlocutores y cuál es su intención comunicativa. Junto con ello, hemos investigado cómo el uso de dichas estrategias, en combinación con otros mecanismos (la comunicación no verbal, etc.) influye en la configuración de la imagen pública de los políticos.

• Jezik: Španski jezik
• Ključne besede: estrategias de (des)cortesía, pragmalingüística, discurso político, español, francés
• Vrsta gradiva: Magistrsko delo/naloga
• Organizacija: FF - Filozofska fakulteta
• Leto izida: 2026
• PID: 20.500.12556/RUL-188423
• Datum objave v RUL: 23.09.2026

Sekundarni jezik

• Jezik: Slovenski jezik
• Naslov: Pragmalingvistična analiza (ne)vljudnostnih strategij v predsedniških debatah v španščini in francoščini

Izvleček

Magistrsko delo s pragmalingvističnega vidika proučuje vljudnostne in nevljudnostne strategije, ki se jih govorci poslužujejo v govorjenem diskurzu. Vljudnost je del naše vsakdanje komunikacije, vendar pa se njen namen in način izražanja v političnem govoru razlikujeta od tistih, ki smo jim priča v bolj običajnih sporazumevalnih okoliščinah. V politiki namreč namesto vljudnosti včasih prevladuje nespoštovanje, ki mestoma preraste v brezobzirnost in lahko odraža nekulturnost sogovornikov. Na prvi pogled se morda zdi, da vljudnost pomeni zgolj izkazovanje spoštovanja ali naklonjenosti (tako jo tudi opredeljujejo različni slovarji), medtem ko je nevljudnost njeno nasprotje. Vseeno pa velja omeniti, da je tovrstno razmišljanje zmotno, saj sta ta fenomena veliko več kot zgolj preprosti družbeni normi, vključujeta namreč strategije, ki urejajo naše komunikacijske interakcije in skrbijo za našo javno podobo. Treba je vedeti, da ima vsak posameznik v družbi določeno socialno podobo ali sliko, ki pride na plan v medsebojnih odnosih. Kot je trdil sociolog Goffman, gre v resnici za »masko«, ki si jo govorec nadene v določenem diskurzivnem kontekstu in ki pogojuje njegovo vedenje, saj je slednje prilagojeno podobi, ki jo želi govorec posredovati o sebi. Posledično se poskuša izogniti dejanjem, ki bi lahko ogrozila njegovo javno podobo (tako imenovana »face-threatening acts«), hkrati pa se trudi izpostaviti svoje pozitivne lastnosti. V pričujočem magistrskem delu je poseben poudarek namenjen ravno tej drugi plati vljudnosti, torej (ne)vljudnostnim strategijam, ki smo jih vzeli pod drobnogled v dveh predsedniških debatah, ki sta v Španiji in Franciji potekali leta 2023 oziroma 2017. Naš namen nikakor ni posploševati, temveč s podrobno analizo ugotoviti, kako politiki upravljajo s temi mehanizmi v interakciji s sogovorci in kakšen je njihov komunikacijski namen. Jezik je namreč tako rekoč glavno manipulacijsko orodje, dobro manevriranje z njim pa se lahko izkaže za zelo koristno, zlasti v političnem diskurzu. Poleg tega želimo raziskati, kako uporaba teh strategij v kombinaciji z drugimi mehanizmi, kot je denimo neverbalna komunikacija, vpliva na oblikovanje javne podobe političnih akterjev.

• Ključne besede: vljudnostne in nevljudnostne strategije, pragmalingvistika, politični govor, španščina, francoščina