Labilnost v okvirih vezljivosti slovenskih glagolov : primerjava s hrvaščino in ruščino

Uhlik, Mladen (author), Žele, Andreja (author)

Prispevek analizira slovenske glagole, ki kažejo valenčno labilnost, pri katerih se ista glagolska oblika lahko uporablja tako v prehodnem kot v neprehodnem pomenu . Iz-postavljena sta dva tipa labilnosti: A-labilnost, pri kateri ima vršilec osebkovo vlogo tako v prehodni kot neprehodni zgradbi, in P-labilnost, kjer se prizadeto z dejanjem kot predmet v prehodni zgradbi lahko premesti v vlogo osebka v neprehodni zgradbi . Obravnavane so skupine glagolov v slovenščini, pri katerih se pojavlja labilnosti, in so primerjane s hrvaškimi in ruskimi ustreznicami.

• Language: Slovenian
• Keywords: slovenščina, hrvaščina, ruščina, vezljivost, labilni glagoli, prehodnost, kavzativno-nekavzativne zgradbe
• Work type: Article
• Typology: 1.01 - Original Scientific Article
• Organization: FF - Faculty of Arts
• Publication status: Published
• Publication version: Version of Record
• Publication date: 29.12.2025
• Year: 2025
• Number of pages: Str. 351-368
• Numbering: T. 80
• PID: 20.500.12556/RUL-188497
• UDC: 811.163.6'367.625
• ISSN on article: 0138-0567
• DOI: 10.32798/pf.1780
• COBISS.SI-ID: 264659971

Note

TYTUŁ: Zmienność w walencji słoweńskich czasowników: porównanie z językiem chorwackim i rosyjskim / STRESZCZENIE: W artykule zanalizowano słoweńskie czasowniki, wykazujące zmienność walencyjną, których ta sama forma może być używana zarówno w znaczeniu przechodnim, jak i nieprzechodnim. Wyróżniono dwa typy zmienności: A-zmienność, w której wykonawca czynności pełni rolę podmiotu zarówno w konstrukcji przechodniej, jak i nieprzechodniej, oraz P-zmienność, gdzie obiekt działania, będący dopełnieniem w konstrukcji przechodniej, może zostać przekształcony w podmiot w konstrukcji nieprzechodniej. Omówiono grupy słoweńskich czasowników wykazujących taką zmienność oraz porównano je z ich chorwackimi i rosyjskimi odpowiednikami. / SŁOWA KLUCZOWE: język słoweński, język chorwacki, język rosyjski, walencja, czasowniki, przechodniość, konstrukcje kauzatywno-niekauzatywne

• Publication date in RUL: 24.09.2026

Record is a part of a journal

• Title: Prace Filologiczne
• Shortened title: Pr. Filol.
• Publisher: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego
• ISSN: 0138-0567
• COBISS.SI-ID: 27121152

Licences

• License: CC BY 4.0, Creative Commons Attribution 4.0 International
• Link: http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
• Description: This is the standard Creative Commons license that gives others maximum freedom to do what they want with the work as long as they credit the author.

Secondary language

• Language: English
• Title: Lability in the valency of Slovene verbs

Abstract

The paper aims to analyse verbs that show valence lability, where the same form can be used both transitively and intransitively . The focus is directed towards two types of lability: firstly, A-lability, where the agent has a subject role in both transitive and intransitive constructions; and secondly, P-lability, where the patient has a subject role in intransitive usage . The paper presents Slovenian semantic groups of labile verbs and contrasts them with their Croatian and Russian counterparts .W artykule zanalizowano słoweńskie czasowniki, wykazujące zmienność walencyjną, których ta sama forma może być używana zarówno w znaczeniu przechodnim, jak i nieprzechodnim. Wyróżniono dwa typy zmienności: A-zmienność, w której wykonawca czynności pełni rolę podmiotu zarówno w konstrukcji przechodniej, jak i nieprzechodniej, oraz P-zmienność, gdzie obiekt działania, będący dopełnieniem w konstrukcji przechodniej, może zostać przekształcony w podmiot w konstrukcji nieprzechodniej . Omówiono grupy słoweńskich czasowników wykazujących taką zmienność oraz porównano je z ich chorwackimi i rosyjskimi odpowiednikami.

• Keywords: Slovene, Croatian, Russian, valency, labile verbs, transitivity, causative-noncausative constructions