<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="190745" NadgradivoID="4793" NRID="29689554" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=190745" StOgledov="75" StPrenosov="46" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-11-21 17:19:16" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="1" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-190745">20.500.12556/RUL-190745</PID>
  <Naslov>Mapping dark matter in the Bullet Cluster using JWST imaging and spectroscopy</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Context. The Bullet Cluster (1E 0657–56), located at a redshift of 0.296, is among the best-known merging galaxy clusters and a key laboratory for dark matter studies. Although the mass distribution in the Bullet Cluster has been modelled using an increasing number of multiply imaged galaxies, only six systems had spectroscopic redshifts published prior to this work, which are essential for system confirmation and as lens model constraints.

Aims. We present an updated gravitational lens model of the Bullet cluster, obtained by combining JWST NIRCam imaging and NIRSpec spectroscopy. Our lens model has been constrained on the basis of a catalogue of 135 secure multiple images from 27 background galaxies with spectroscopic redshifts, uniformly covering both subclusters and a wide redshift range of 0.9–6.7. We also provide a catalogue of 199 multiple image candidates.

Methods. We modelled the cluster with the parametric lens modelling code Lenstool. We incorporated several large-scale halos, cluster member galaxies, intracluster gas, and group-scale halos surrounding the cluster core, motivated by spectroscopic studies of cluster member kinematics.

Results. We describe the main cluster component with a complex, elongated double-peaked distribution, along with the subcluster, modelled using a single large-scale halo coinciding closely with the brightest cluster galaxy at a projected separation of 4$^{+3}_{−2}$ kpc. The uncertainty of the displacement has been improved three-fold thanks to the addition of JWST systems. The addition of group-scale substructures, roughly following the two axes of cluster assembly, improves the fit to the multiple image positions and provides a physically motivated alternative to a constant shear component. Our lens model shows the closest agreement with previous studies in aperture mass profiles at ∼60 kpc from the brightest cluster galaxies (BCGs), but exhibits significant differences in the detailed mass distribution as a result of different lens-modelling strategies and adopted constraints. The differences are reflected in small, but spatially coherent deviations between the new spectroscopic redshifts and redshifts predicted by earlier lens models.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>astrophysics</Beseda>
    <Beseda>gravitational lensing</Beseda>
    <Beseda>galaxies</Beseda>
    <Beseda>star clusters</Beseda>
    <Beseda>dark matter</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>astrofizika</Beseda>
    <Beseda>gravitacijsko lečenje</Beseda>
    <Beseda>galaksije</Beseda>
    <Beseda>zvezdne kopice</Beseda>
    <Beseda>temna snov</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-11-03 08:41:11</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-11-03 08:41:12</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-11-04 04:07:13</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>22 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>art. no. A207</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 710</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>Jun. 2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="132042" Ime="Gregor" Priimek="Rihtaršič" AltIme="G. Rihtaršič" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="389616899" Afiliacija="" ArrsID="57232" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="42833" Ime="Maruša" Priimek="Bradač" AltIme="M. Bradač; Marusa Bradac" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="137961571" Afiliacija="" ArrsID="55257" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="132041" Ime="Nicholas S." Priimek="Martis" AltIme="Nicholas Martis; N. Martis; N. S. Martis" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="437766403" Afiliacija="" ArrsID="58702" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="148322" Ime="Jon" Priimek="Judež" AltIme="J. Judež" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="274539875" Afiliacija="" ArrsID="60040" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="145169" Ime="Vladan" Priimek="Markov" AltIme="V. Markov" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="457447171" Afiliacija="" ArrsID="59522" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">524</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1432-0746</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1051/0004-6361/202659214">10.1051/0004-6361/202659214</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/303577347">303577347</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Relacije>
  </Relacije>
  <VerzijeGradiva>
  </VerzijeGradiva>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="252351" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-11-03 08:41:15" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.aanda.org/articles/aa/full_html/2026/06/aa59214-26/aa59214-26.html</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>e21c0492-d759-11f1-aea2-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=252351</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="252353" DatotekaNRID="14851844" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="37234776" VelikostDatotekeKratko="35,51 MB" DatumVstavljanja="2026-11-03 08:44:42" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv>aa59214-26.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>aa59214-26.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>7488D05C19098A98A44C2192FFF03664</MD5>
      <SHA256>cb855849a5d49bd688ac57b47076b717f84802047980f4cc9c2571f8f1254a23</SHA256>
      <UUID>5d4e4df9-d75a-11f1-aea2-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=252353</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="119333"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="11" Kratica="FMF" ZavodEvsID="0000064" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Fakulteta za matematiko in fiziko </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/European Space Agency/4000146646" Stevilka="4000146646" Naslov="/" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/EC//101053208" Stevilka="101053208" Naslov="Exploring Cosmic Dawn with James Webb Space Telescope" Akronim="FIRSTLIGHT" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//N1-0238" Stevilka="N1-0238" Naslov="Raziskave kozmične zore z James Webb vesoljskim teleskopom" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P1-0188" Stevilka="P1-0188" Naslov="Astrofizika in fizika atmosfere" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/EC//695671" Stevilka="695671" Naslov="Star formation quenching and feedback in galaxies throughout the cosmic epochs" Akronim="QUENCH" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/UKRI//EP%2FX038262%2F1" Stevilka="EP/X038262/1" Naslov="RISEandFALL - The rise and fall of galaxies in the early Universe" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
