<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="190428" NadgradivoID="7835" NRID="29645823" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=190428" StOgledov="108" StPrenosov="36" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-11-11 00:26:06" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="1" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-190428">20.500.12556/RUL-190428</PID>
  <Naslov>Bioash amendments from biomass energy systems reshape rhizosphere bacterial communities and reduce metal bioavailability in contaminated soils</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Biomass-derived ashes (bioash) from energy production are increasingly promoted within circular bioeconomy frameworks as soil amendments that recycle nutrients and mitigate soil acidity. However, their impacts on rhizosphere bacterial communities in metal-contaminated soils (MCS) remain poorly understood. Here, we investigated how four bioash types applied at three rates influence rhizosphere biogeochemistry and bacterial community dynamics of lettuce (Lactuca sativa L.) grown in MCS. Bioash amendment consistently increased soil pH and electrical conductivity, while significantly decreasing bioavailable Zn and Cd fractions. High-throughput 16S rRNA gene amplicon sequencing revealed limited effects on bacterial alpha diversity, with only slight increases at the highest bioash doses. In contrast, beta diversity analyses demonstrated pronounced, dose- and type-dependent shifts in community composition (PERMANOVA, R² = 0.46, p = 0.009). Multivariate analyses identified rhizosphere pH, salinity, DTPA-extractable K and Cd, and mineral N as the main physicochemical variables associated with bacterial community composition. At the phylum level, bioash application increased the relative abundance of Pseudomonadota, while the relative abundances of Bacillota, Bacteroidota, and Gemmatimonadota declined under high application rates. Differential abundance analysis highlighted a distinct subset of bioash-responsive taxa, with enrichment of genera such as Galbitalea, Dongia, and Caulobacter, alongside depletion of several putatively metal-sensitive groups. Overall, bioashes reduced metal bioavailability and restructured rhizosphere microbiomes, supporting their role in sustainable remediation, while emphasizing the need to optimize application rates to balance soil recovery and microbial ecological integrity.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>biomass-derived ashes</Beseda>
    <Beseda>soil metal contamination</Beseda>
    <Beseda>16S rRNA gene amplicon sequencing</Beseda>
    <Beseda>rhizosphere bacterial community</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>pepel iz biomase</Beseda>
    <Beseda>onesnaženje tal s kovinami</Beseda>
    <Beseda>sekvenciranje</Beseda>
    <Beseda>bakterijske združbe</Beseda>
    <Beseda>rizosfera</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-10-28 15:05:50</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-10-28 15:05:58</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-10-29 04:05:57</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>14 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>art. 100872</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 24</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="168702" Ime="Ema" Priimek="Kostešić" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="479381251" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="168703" Ime="Jelena" Priimek="Horvatinec Isaković" AltIme="Jelena Horvatinec Isaković" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="479381507" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="168704" Ime="Danijela" Priimek="Školjarev" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="479381763" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="168705" Ime="Benjamin" Priimek="Atlija" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="479382019" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1223" Ime="Marko" Priimek="Zupan" AltIme="M. Zupan; Marco Zupan; Marko Župan; Mark Zupan" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3045731" Afiliacija="" ArrsID="08834" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="168706" Ime="Carlos" Priimek="Manterola-Barroso" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="479382275" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="168707" Ime="Gabrijel" Priimek="Ondrasek" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="337543267" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">631.4</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">2772-4271</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1016/j.nexus.2026.100872">10.1016/j.nexus.2026.100872</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/302937859">302937859</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Relacije>
  </Relacije>
  <VerzijeGradiva>
  </VerzijeGradiva>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="251758" DatotekaNRID="14845309" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="6459910" VelikostDatotekeKratko="6,16 MB" DatumVstavljanja="2026-10-28 15:07:21" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>Energy_Nexus_(1-s2.0-S2772427126002445-main)_(003).pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>Energy_Nexus_(1-s2.0-S2772427126002445-main)_(003).pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>B837CBD534D5A8CC915ACC4C3519B5F0</MD5>
      <SHA256>3c66b8132b2356d0594d06e2fd3c5299619ffeb5b62474e1cda2b43dc57bfe2c</SHA256>
      <UUID>df5cfe10-d2d8-11f1-aea2-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=251758</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="91716"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="251757" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-10-28 15:06:00" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2772427126002445</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>af5c5e58-d2d8-11f1-aea2-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=251757</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="5" Kratica="BF" ZavodEvsID="0000057" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Biotehniška fakulteta </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/HRZZ//P-2022-10-7906" Stevilka="P-2022-10-7906" Naslov="Amelioration of metal-contaminated soil by bioash" Akronim="BioAsh4Metals" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
