<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="187854" NadgradivoID="5288" NRID="29284962" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=187854" StOgledov="109" StPrenosov="40" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-09-30 21:00:16" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-187854">20.500.12556/RUL-187854</PID>
  <Naslov>Genetic and functional dynamics of butyrylcholinesterase in Alzheimer&#039;s disease</Naslov>
  <Podnaslov>from mechanisms to clinical relevance</Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Butyrylcholinesterase (BChE), once regarded as a redundant cholinesterase, has emerged as an important modulator of Alzheimer&#039;s disease (AD). Unlike acetylcholinesterase (AChE), which declines during disease progression, BChE activity is preserved or elevated in the AD brain and becomes the predominant cholinesterase in advanced stages. Beyond its enzymatic role in acetylcholine hydrolysis, BChE is directly associated with amyloid plaques and tau pathology and has been implicated in neuroinflammatory processes. Genetic variants of the BCHE gene, most notably the K-variant, further contribute to inter-individual differences in AD susceptibility, disease onset, and therapeutic response, particularly in the context of APOE4. Evidence from biochemical, histological, and clinical studies indicates that BChE influences both the pathophysiology of AD and the effectiveness of cholinesterase inhibitor therapy, with rivastigmine providing unique benefits through dual AChE and BChE inhibition. Recent efforts to develop selective or multitarget BChE inhibitors underscore the enzyme&#039;s potential as a therapeutic target, while BChE-specific positron emission tomography tracers highlight its diagnostic promise by distinguishing AD-related amyloid plaques from those of normal aging. Despite these advances, uncertainties remain regarding the precise dynamics of BChE activity across disease stages, its contribution to plaque maturation and inflammation, and its influence on responses to novel anti-amyloid antibody therapies. Overall, BChE represents a multifaceted factor in AD pathogenesis, therapy, and biomarker development, warranting further genotype-stratified and mechanistic investigations to clarify its clinical utility.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>Alzheimer&#039;s disease</Beseda>
    <Beseda>butyrylcholinesterase</Beseda>
    <Beseda>cholinesterase inhibitors</Beseda>
    <Beseda>genetic variants</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>Alzheimerjeva bolezen</Beseda>
    <Beseda>butirilholinesteraza</Beseda>
    <Beseda>zaviralci holinesteraze</Beseda>
    <Beseda>genetske variante</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-09-15 11:33:46</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-09-15 11:33:54</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-09-17 04:29:39</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>10 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>art. 111809</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 423</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>PostprintKoncna</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="1" Kratica="CC BY-NC-ND 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva-Nekomercialno-Brez predelav 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.sl" Logo="by-nc-nd.eu.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by-nc-nd.eu.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="166093" Ime="Uroš" Priimek="Prešern" AltIme="U. Prešern" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="297882979" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="47437" Ime="Marko" Priimek="Goličnik" AltIme="M. Goličnik; Marko Golicnik; M. Golicnik" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="4757091" Afiliacija="" ArrsID="19129" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="46806" Ime="Aljoša" Priimek="Bavec" AltIme="Ajoša Bavec; A. Bavec" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="4365155" Afiliacija="" ArrsID="16130" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">577.2</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1872-7786</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1016/j.cbi.2025.111809">10.1016/j.cbi.2025.111809</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/267470851">267470851</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Relacije>
  </Relacije>
  <VerzijeGradiva>
  </VerzijeGradiva>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="247718" DatotekaNRID="14788644" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="878438" VelikostDatotekeKratko="857,85 KB" DatumVstavljanja="2026-09-16 07:54:39" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv>RAZ_Presern_Uros_2026.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>RAZ_Presern_Uros_2026.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>F751D916364E13A821C58F26968DF6CC</MD5>
      <SHA256>bca63a34ee32776d92c0bf9142dca10a5306fed911ab7103df43a15e17de7136</SHA256>
      <UUID>11b398d6-b193-11f1-8bc5-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=247718</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="75572"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="247657" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-09-15 11:33:57" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0009279725004399</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>0</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>8a93bf99-b0e8-11f1-8bc5-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=247657</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="18" Kratica="MF" ZavodEvsID="0000072" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Medicinska fakulteta </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.02" Koda="1.02" Naziv="Pregledni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P1-0170" Stevilka="P1-0170" Naslov="Molekulski mehanizmi uravnavanja celičnih procesov v povezavi z nekaterimi boleznimi pri človeku" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
