<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="185534" NadgradivoID="6841" NRID="29023207" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=185534" StOgledov="31" StPrenosov="5" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-08-08 21:20:04" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-185534">20.500.12556/RUL-185534</PID>
  <Naslov>Dose-dependent reduction of optic nerve sheath diameter during graded lower body negative pressure in healthy adults of both sexes</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Background: Optic nerve sheath diameter (ONSD) measured by ultrasound provides a non-invasive surrogate of intracranial pressure. Although lower body negative pressure (LBNP) is widely used to simulate central hypovolemia, the dose-response relationship between graded LBNP and ONSD, and possible sex differences therein, are incompletely characterized.Methods: Forty-four healthy young adults (22 female, 22 male) underwent graded LBNP (−10 to −40 mmHg) in the supine position; valid ONSD data were available in 37 participants (18 female, 19 male) who constituted the analytical sample. ONSD was measured from transbulbar B-mode ultrasound images 3 mm posterior to the globe, with three representative frames averaged per condition. Relative changes from individual supine baseline were analyzed using a linear mixed-effects model with state, sex, and their interaction as fixed effects.Results: A progressive and statistically significant reduction in ONSD was observed at every LBNP level in both sexes. Female participants showed reductions of approximately −4.4 % (LBNP10, p = 0.001), −9.1 % (LBNP20, p &lt; 0.001), −13.2 % (LBNP30, p &lt; 0.001) and −15.9 % (LBNP40, p &lt; 0.001) relative to supine baseline. Male-specific contrasts showed comparable reductions (LBNP10: −3.0 %, p = 0.022; LBNP20: −7.9 %, p &lt; 0.001; LBNP30: −10.1 %, p &lt; 0.001; LBNP40: −13.4 %, p &lt; 0.001). The main effect of sex was not significant (p = 1.00), and no state × sex interaction reached significance (all p &gt; 0.1). ONSD returned to baseline during recovery (female: p = 0.173; male: p = 0.059).Conclusion: Graded LBNP induces a progressive, dose-dependent reduction in ONSD that is detectable already at mild LBNP (−10 mmHg) and reaches approximately −15 % at −40 mmHg. No statistically significant sex-related differences in the ONSD response to graded LBNP were detected in the present study. These findings support the use of transbulbar ONSD ultrasound as a sensitive non-invasive marker consistent with intracranial-pressure reductions during simulated central hypovolemia. By linking a systemic cardiovascular perturbation to a cerebro-ocular pressure readout, the study offers a network-physiology view of central-hypovolemia responses relevant to spaceflight and orthostatic-stress research.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>cardiovascular physiology</Beseda>
    <Beseda>central hypovolemia</Beseda>
    <Beseda>intracranial pressure</Beseda>
    <Beseda>lower body negative pressure</Beseda>
    <Beseda>network physiology</Beseda>
    <Beseda>optic nerve sheath diameter</Beseda>
    <Beseda>sex differences</Beseda>
    <Beseda>ultrasound</Beseda>
    <Beseda>microgravity</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>kardiovaskularna fiziologija</Beseda>
    <Beseda>centralna hipovolemija</Beseda>
    <Beseda>intrakranialni tlak</Beseda>
    <Beseda>negativni tlak spodnjega dela telesa</Beseda>
    <Beseda>premer ovojnice vidnega živca</Beseda>
    <Beseda>spolne razlike</Beseda>
    <Beseda>transorbitalna ultrasonografija</Beseda>
    <Beseda>mikrogravitacija</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-08-07 15:05:09</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-08-07 15:05:21</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-08-08 04:08:09</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>11 str. </StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>Vol. 6, art. 1908460</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2></StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="126349" Ime="Andrej" Priimek="Bergauer" AltIme="A Bergauer; A. Bergauer" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="70243" Afiliacija="" ArrsID="54899" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="47887" Ime="Janez" Priimek="Urevc" AltIme="J. Urevc; Janez Urvec" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="147057763" Afiliacija="" ArrsID="33473" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="126347" Ime="Bianca" Priimek="Steuber" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="422836739" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="126348" Ime="Karin" Priimek="Schimd-Zalaudek" AltIme="Karin Schmid Zalaudek" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="303751523" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="127480" Ime="Vid" Priimek="Pivec" AltIme="V Pivec; V. Pivec" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="149443427" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="126356" Ime="Nandu" Priimek="Goswami" AltIme="N. Goswami" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="228373603" Afiliacija="" ArrsID="51771" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">531.5:612.819</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">2674-0109</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.3389/fnetp.2026.1908460">10.3389/fnetp.2026.1908460</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/287272195">287272195</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="244156" DatotekaNRID="14753957" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="4757712" VelikostDatotekeKratko="4,54 MB" DatumVstavljanja="2026-08-07 15:11:17" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>Bergauer_..._Dose-dependent....pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>Bergauer_..._Dose-dependent....pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>6C54C9AEA4BE74C57F59B44C983B23E5</MD5>
      <SHA256>c750e245b97d361c9e2c4be561341075f3934de1149cce55292257dde97ef915</SHA256>
      <UUID>20d0a7fb-9261-11f1-9b0d-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=244156</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="11"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="244155" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-08-07 15:05:24" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.frontiersin.org/journals/network-physiology/articles/10.3389/fnetp.2026.1908460/full</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>4e7c5743-9260-11f1-9b0d-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=244155</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="14" Kratica="FS" ZavodEvsID="0000068" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Fakulteta za strojništvo </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/European Space Agency/4000137614%2F22%2FNL%2FSC" Stevilka="4000137614/22/NL/SC" Naslov="Prediction model of countermeasures efficiency on cardiovascular system and fluid shifting in simulated microgravity conditions" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other//MBRU-CM-RG2021-06" Stevilka="MBRU-CM-RG2021-06" Naslov="" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
