<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="185519" NadgradivoID="4445" NRID="29023194" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=185519" StOgledov="9" StPrenosov="5" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-08-09 21:45:02" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-185519">20.500.12556/RUL-185519</PID>
  <Naslov>Metagenomic profiling reveals autochthonous strains with starter culture potential and highlights safety considerations in artisanal ayran</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Industrial production of ayran could benefit from custom autochthonous starter cultures, as the organoleptic properties are strongly influenced by microbiota, producing enzymes, secondary metabolites, and exopolysaccharides (EPS). Here, we used shotgun metagenomic sequencing to characterise microbiome, functional potential, and safety profile of 11 artisanal ayran samples and identify candidates for starter culture development. The microbiome was dominated by Streptococcus thermophilus and Lactobacillus (L.) delbrueckii, exhibiting substantial strain-level diversity that shaped functional profile of ayran. Diverse eps gene clusters, carbohydrate biosynthesis pathways, and procoagulant proteases indicated considerable technological potential among indigenous strains, providing a source of potential starter culture candidates. However, safety assessment highlighted the need for careful evaluation of starter candidates, as some strains carried acquired antibiotic resistance genes (ARGs) linked to mobile genetic elements (MGEs) or virulence factors. These findings indicate that new starter cultures are needed to minimise potential health and safety concerns associated with artisanal ayran products.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>ayran</Beseda>
    <Beseda>metagenomes</Beseda>
    <Beseda>antibiotic resistance genes (ARGs)</Beseda>
    <Beseda>exopolysaccharides (EPS)</Beseda>
    <Beseda>bacteriocins</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-08-07 08:35:03</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-08-07 08:35:09</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-08-08 04:08:07</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>12 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>article no. 106783</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 183</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>Dec. 2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="91203" Ime="Vita" Priimek="Rozman" AltIme="V. Rozman" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="255155043" Afiliacija="" ArrsID="50598" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="34328" Ime="Petra" Priimek="Mohar Lorbeg" AltIme="P. Mohar Lorbeg; P. Mohar Lorbeg; Petra Mohar Lorbeg; Petra Mohar- Lorbeg; Petra Mohar; Petra Mohar-Lorbeg; P. M. Lorbeg; Petra Mohar Lorbek" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="70265443" Afiliacija="" ArrsID="25516" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="477" Ime="Tomaž" Priimek="Accetto" AltIme="T. Accetto; Tomaž Acetto; Tomaz Accetto" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="4819043" Afiliacija="" ArrsID="19485" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="114263" Ime="Aleksei" Priimek="Lodygin" AltIme="Aleksey D. Lodygin; Alexey Lodygin" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="410076931" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="163563" Ime="Ludmila R." Priimek="Alieva" AltIme="Ludmila Alieva" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="434744579" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="114262" Ime="Irina" Priimek="Kulikova" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="410076675" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="163564" Ime="Vladimir P." Priimek="Kurchenko" AltIme="Vladimir Kurchenko" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="434742275" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="989" Ime="Nataša" Priimek="Poklar Ulrih" AltIme="Nataša Poklar; Nataša Poklar Ulrih; N. Poklar; N. Poklar Ulrih; N. Poklar Ulrih; Natasa Poklar Ulrih; Natasa Poklar Ulrih; Natasha Poklar Ulrih; Natasha Poklar Ulrih; N. P. Ulrih; Natasa Poklar; Nataša P. Ulrih; NP Ulrih; Nataša E. Poklar Ulrih; Nataša Poklar Ulrich; Nataša Poklar Ulrich; Nastasa Poklar Ulrih; Natasha Poklar Ulrich" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3382371" Afiliacija="" ArrsID="10873" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1559" Ime="Bojana" Priimek="Bogovič Matijašić" AltIme="Bojana Bogovič; Bojana Bogovič- Matijašič; Bojana Bogovič Matijašić; Bojana Bogović- Matijašić; Bojana Bogovič- Matijašić; Bogovič Matjašič slv Bojana; B. Bogovic Matijasic; B. Bogovič Matijašić; B. Bogovič Matijašič; B.B. Matijasic; B. Bogovic Matijašic; Bojana Bogovic-Matijasic; Bojana Bogovič-Matijašić; B. Bogovic - Matijasic; Bojana J. Bogović Matijašić; B. B. Matijašić; BB Matijašić" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3436131" Afiliacija="" ArrsID="11150" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">637.1</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1879-0143</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1016/j.idairyj.2026.106783">10.1016/j.idairyj.2026.106783</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/287202307">287202307</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="244082" DatotekaNRID="14753945" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="6304487" VelikostDatotekeKratko="6,01 MB" DatumVstavljanja="2026-08-07 08:38:19" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>RAZ_Rozman_Vita_2026.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>RAZ_Rozman_Vita_2026.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>42BDF83EB0408430B9438081A07915BB</MD5>
      <SHA256>f634c849942466d0e211bed83da26cfa5ea5f5264047e10e5cb351b5a343273f</SHA256>
      <UUID>3afdeded-922a-11f1-9b0d-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=244082</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="73613"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="244081" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-08-07 08:35:11" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0958694626002372?via%3Dihub</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>cb24f9d1-9229-11f1-9b0d-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=244081</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="5" Kratica="BF" ZavodEvsID="0000057" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Biotehniška fakulteta </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//Z4-60177" Stevilka="Z4-60177" Naslov="Ovrednotenje bremena mobilnega rezistoma fermentiranih živil" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P4-0097" Stevilka="P4-0097" Naslov="Prehrana in mikrobna ekologija prebavil" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P4-0121" Stevilka="P4-0121" Naslov="Biokemijska in biofizikalno-kemijska karakterizacija naravnih snovi" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other//BI-RU%2F19-20-012" Stevilka="BI-RU/19-20-012" Naslov="-" Akronim="-" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
