<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="185226" NadgradivoID="7529" NRID="28980182" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=185226" StOgledov="200" StPrenosov="80" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-09-30 14:26:30" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-185226">20.500.12556/RUL-185226</PID>
  <Naslov>Roto-translational levitated optomechanics</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>evitated optomechanics, the interaction between light and small levitated objects, is a research platform that is being used as a testing ground for fundamental physics and for the development of sensors with exquisite sensitivity. The distinct advantage of this system, when compared to other quantum optomechanical systems, is its extreme isolation from the environment and, by the relatively few degrees of freedom that a levitated object has. While work in the field has strongly focused on the three translational degrees of freedom of this system, it has become increasingly important to understand the induced rotational motion of levitated objects, particularly in optical trapping fields, but also in magnetic and electric traps. These additional three degrees of freedom, which are intrinsic to levitated systems, offer a new set of optomechanical nonlinear interactions that lead to a rich and yet largely unexplored roto-translational motion. The control and utilization of these interactions promise to extend the utility of levitated optomechanics in both fundamental studies and applications.

In this review, we provide a brief overview of levitated optomechanics, before focusing on the roto-translational motion of optically levitated anisotropic objects. We first present a classical treatment of this induced motion, bridging the gap between classical and quantum formalisms. We describe the different types of roto-translational motion for different particle shapes via their interaction with polarized optical trapping fields. Subsequently, we provide an overview of the theoretical and experimental approaches as well as applications that have established this new field. The review concludes with an outlook of promising experiments and applications as well as the outstanding theoretical and experimental challenges that must be overcome to meet them. This includes the creation of non-classical states of roto-translational motion, quantum-limited torque sensing and particle characterization methods.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>optomechanics</Beseda>
    <Beseda>optical levitation</Beseda>
    <Beseda>magnetic levitation</Beseda>
    <Beseda>electric levitation</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>optomehanika</Beseda>
    <Beseda>optična levitacija</Beseda>
    <Beseda>magnetna levitacija</Beseda>
    <Beseda>električna levitacija</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-07-29 10:13:41</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-07-29 10:13:42</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-07-30 03:27:18</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>66 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>Vol. 1187</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2></StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>Aug. 2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="143702" Ime="Markus" Priimek="Rademacher" AltIme="M. Rademacher" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="432321795" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="163209" Ime="Antonio" Priimek="Pontin" AltIme="A. Pontin" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="432310787" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="163210" Ime="Jonathan" Priimek="Gosling" AltIme="J. M. H. Gosling; Jonathan M. H. Gosling" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="432322051" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="163211" Ime="Peter" Priimek="Barker" AltIme="Peter F. Barker; P. F. Barker" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="432314371" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="143684" Ime="Marko" Priimek="Toroš" AltIme="Marko Toros; M. Toroš" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="432313091" Afiliacija="" ArrsID="57841" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">53</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1873-6270</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1016/j.physrep.2026.05.003">10.1016/j.physrep.2026.05.003</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/286288131">286288131</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Relacije>
  </Relacije>
  <VerzijeGradiva>
  </VerzijeGradiva>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="243542" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-07-29 10:13:45" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0370157326002103</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>246cc5bd-8b25-11f1-9b0d-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=243542</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="11" Kratica="FMF" ZavodEvsID="0000064" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Fakulteta za matematiko in fiziko </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.02" Koda="1.02" Naziv="Pregledni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//N1-0392" Stevilka="N1-0392" Naslov="Ustvarjanje kvantne prepletenosti z mehanskimi rotacijami v laboratoriju" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P1-0416" Stevilka="P1-0416" Naslov="Fizika kvantnih tehnologij" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/Univerza v Ljubljani/SN-ZRD%2F22-27%2F510" Stevilka="SN-ZRD/22-27/510" Naslov="Kvantna tehnološka orodjarna za 3D senzorje" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
