<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="185193" NadgradivoID="3947" NRID="28975391" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=185193" StOgledov="173" StPrenosov="111" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-09-14 14:45:18" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-185193">20.500.12556/RUL-185193</PID>
  <Naslov>Pan-continental assessment of socioeconomic and environmental predictors of PFAS occurrence in European rivers from a harmonised monitoring study</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Per- and polyfluoroalkyl substances (PFAS) are persistent contaminants that are widely detected in surface waters and are of growing global concern. However, the factors associated with variations in PFAS contamination across space and time at a continental scale remain poorly understood. Here, we combine results from a harmonised pan-European river monitoring study with partial least squares path modelling (PLS-PM) to identify the key factors associated with PFAS contamination in European rivers. Seven high-priority PFAS were monitored at 280 sites across 93 rivers in 31 European countries, representing the PFAS footprint of approximately 309 million people. At least one PFAS was detected at 93% of monitoring locations. Highest concentrations were observed in parts of southern, southeastern and western Europe and were associated with landfills, wastewater discharges and industrial activity. Higher PFAS concentrations occurred in summer, potentially reflecting dilution-related effects associated with lower flow conditions. PLS-PM revealed that PFAS concentrations were influenced by both socioeconomic pressures and environmental conditions. The Human Footprint Index showed the strongest association among the socioeconomic variables examined, while electrical conductivity was the environmental variable most strongly associated with PFAS concentrations, possibly reflecting shared transport pathways with wastewater and industrial effluents. An indicative, screening-level assessment against existing regulatory threshold values suggested that PFAS concentrations at 61% of sites are of potential concern. These findings support the use of combined human pressure and hydrochemical indicators to inform more targeted, risk-based monitoring and regulatory prioritisation at large spatial scales.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>per- and polyfluoroalkyl substances (PFAS)</Beseda>
    <Beseda>European river monitoring</Beseda>
    <Beseda>spatio-temporal patterns</Beseda>
    <Beseda>human footprint index</Beseda>
    <Beseda>electrical conductivity)</Beseda>
    <Beseda>partial least squares path modelling (PLS-PM)</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>per- in polifluoroalkilne snovi (PFAS)</Beseda>
    <Beseda>spremljanje stanja evropskih rek</Beseda>
    <Beseda>prostorsko-časovni vzorci</Beseda>
    <Beseda>indeks človeškega odtisa</Beseda>
    <Beseda>električna prevodnost</Beseda>
    <Beseda>modeliranje poti z metodo parcialnih najmanjših kvadratov (PLS-PM)</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-07-28 04:03:25</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-07-28 10:39:16</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-07-29 04:03:38</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>13 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>Vol. 305, art. 126481</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2></StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>PostprintKoncna</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="1" Kratica="CC BY-NC-ND 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva-Nekomercialno-Brez predelav 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.sl" Logo="by-nc-nd.eu.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by-nc-nd.eu.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="163153" Ime="Jun" Priimek="Li" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="474947075" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="163154" Ime="Alistair B. A." Priimek="Boxall" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="412925187" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="163155" Ime="C." Priimek="Swan" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="337807459" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="163156" Ime="Selwyn" Priimek="Hoeks" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="474948355" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="163157" Ime="Racliffe W. S." Priimek="Lai" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="412926211" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="163158" Ime="John L." Priimek="Wilkinson" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="412924931" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="163159" Ime="Recep C." Priimek="Altinbag" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="474948611" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="163160" Ime="Åsa" Priimek="Arrhenius" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="474949379" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="15785" Ime="Vesna" Priimek="Cerkvenik" AltIme="V. Cerkvenik; Vesna Cerkvenik Flajs; Vesna Cerkvenik-Flajs; Vesna Cerkvenik- Flajs" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3002211" Afiliacija="" ArrsID="08602" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="15816" Ime="Mitja" Priimek="Gombač" AltIme="M. Gombač; M. Gombac; Mitja Gombac" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="4511843" Afiliacija="" ArrsID="17569" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">504.5:556.18(4)</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1879-2448</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1016/j.watres.2026.126481">10.1016/j.watres.2026.126481</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/285263107">285263107</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="243495" DatotekaNRID="14746757" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="1607498" VelikostDatotekeKratko="1,53 MB" DatumVstavljanja="2026-07-28 10:37:14" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>Manuscript_PFAS_WR_Revised_Clean_final.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>Manuscript_PFAS_WR_Revised_Clean_final.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>DB8457760F8F9B84D4AD75753A45C218</MD5>
      <SHA256>d4b67f1b96f3b72637b6a3ba686608909fd152ff19872d820164783dd1e47bc7</SHA256>
      <UUID>44abe1bd-8a5f-11f1-9b0d-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=243495</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="77731"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="243480" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-07-28 04:03:44" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0043135426011565</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>4d7899c4-8a28-11f1-9b0d-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=243480</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="23" Kratica="VF" ZavodEvsID="0000077" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Veterinarska fakulteta </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/EC//875508" Stevilka="875508" Naslov="Prioritisation and Risk Evaluation of Medicines in the EnviRonment" Akronim="PREMIER" Delez="8"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/Ghent University Special Research Fund/BOF.BAF.2024.0300.01" Stevilka="BOF.BAF.2024.0300.01" Naslov="BOF.BAF.2024.0300.01" Akronim="" Delez="8"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/Research Foundation - Flanders/FWOSBO2020001403" Stevilka="FWOSBO2020001403" Naslov="SMARTDETOX" Akronim="" Delez="8"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/Independent Research Fund Denmark/1032-00281B" Stevilka="1032-00281B" Naslov="1032-00281B" Akronim="" Delez="8"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/Independent Research Fund Denmark/10.46540%2F3105-00171B" Stevilka="10.46540/3105-00171B" Naslov="10.46540/3105-00171B" Akronim="" Delez="8"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/Luxembourg National Research Fund/A18%2FBM%2F12341006" Stevilka="A18/BM/12341006" Naslov="A18/BM/12341006" Akronim="" Delez="8"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P4-0092-2020" Stevilka="P4-0092-2020" Naslov="Zdravje živali, okolje in varna hrana" Akronim="" Delez="8"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/European union/NextGenerationEU%2FPRTR" Stevilka="NextGenerationEU/PRTR" Naslov="NextGenerationEU/PRTR" Akronim="" Delez="8"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/Spanish Ministry of Science and Innovation/PTA2020%E2%80%93019286-I" Stevilka="PTA2020–019286-I" Naslov="PTA2020–019286-I" Akronim="" Delez="8"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/Spanish Ministry of Science and Innovation/FJC2020%E2%80%93045328-I" Stevilka="FJC2020–045328-I" Naslov="FJC2020–045328-I" Akronim="" Delez="8"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/Swedish Research Council/2021%E2%80%9302059" Stevilka="2021–02059" Naslov="2021–02059" Akronim="" Delez="8"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/SNSF//200021L_201006" Stevilka="200021L_201006" Naslov="200021L_201006" Akronim="" Delez="8"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/Boğaziçi University Research Fund/22Y00P2" Stevilka="22Y00P2" Naslov="22Y00P2" Akronim="" Delez="8"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
