<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="184250" NadgradivoID="7447" NRID="28852055" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=184250" StOgledov="270" StPrenosov="141" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-10-09 15:43:05" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-184250">20.500.12556/RUL-184250</PID>
  <Naslov>Plectin associates with focal adhesions and contributes to cytoskeletal organization and mechanical properties of astrocytes</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Reactive astrogliosis, a hallmark of central nervous system pathologies, involves a spectrum of astrocyte responses, including morphological remodeling and the upregulation of intermediate filaments such as vimentin and glial fibrillary acidic protein (GFAP). Changes in astrocyte shape are driven by cytoskeletal dynamics and are important for interactions with the surrounding microenvironment. Focal adhesions (FAs), which serve as physical and signaling links between the cytoskeleton and the extracellular matrix, play a central role in these structural adaptations. Here, we identify plectin, a versatile cytoskeletal linker, as an important modulator of FA-associated processes in cultured mouse astrocytes. We demonstrate that plectin localizes to FAs in astrocytes, and its deficiency is associated with changes in their number, maturation, and turnover. Plectin also displays polarization within FAs, depending on their maturation state, and it contributes to the recruitment of key cytoskeletal elements, particularly vimentin, to FAs. In plectin-deficient astrocytes, the vimentin and GFAP network exhibits impaired connectivity, accompanied by altered viscoelastic properties of the cells. Compared with astrocytes maintained in serum-free neurobasal medium, astrocytes cultured in serum-containing medium, which resemble reactive astrocytes, exhibit elevated plectin levels along with an increased number and size of FAs, supporting the involvement of plectin in pathological conditions.NEW &amp; NOTEWORTHY Plectin contributes to FA dynamics in astrocytes and exhibits spatial polarization within individual FAs as revealed by superresolution microscopy (SIM and STED). Atomic force microscopy demonstrated that plectin deficiency alters cell viscoelasticity, unveiling the role of plectin in the mechanical properties of astrocytes. Plectin expression, along with the FA protein vinculin, is upregulated in astrocytes cultured under serum-containing conditions-an in vitro model of reactive astrocytes-compared with serum-free, native-like conditions.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>astrocytes</Beseda>
    <Beseda>focal adhesions</Beseda>
    <Beseda>intermediate filaments</Beseda>
    <Beseda>plectin</Beseda>
    <Beseda>reactive astrogliosis</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>astrociti</Beseda>
    <Beseda>fokalne adhezije</Beseda>
    <Beseda>vmesni filamenti</Beseda>
    <Beseda>plektin</Beseda>
    <Beseda>reaktivna astroglioza</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-07-02 14:33:17</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-07-02 14:33:27</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-07-28 12:22:04</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>Str. C327-C344</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>no. 2</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 330</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="3" Kratica="CC BY-NC 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva-Nekomercialno 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.sl" Logo="by-nc.eu.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by-nc.eu.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="118774" Ime="Borut" Priimek="Furlani" AltIme="B. Furlani" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="264794211" Afiliacija="" ArrsID="54658" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="30888" Ime="Maja" Priimek="Potokar" AltIme="M. Potokar; M Potokar" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="5062755" Afiliacija="" ArrsID="21390" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="162132" Ime="Victorio Martin" Priimek="Pozo Devoto" AltIme="Victorio Martin Pozo Devoto" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="416359427" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="162133" Ime="Dolores" Priimek="Pérez-Sala" AltIme="Dolores Pérez- Sala" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="467726851" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="111122" Ime="Gerhard" Priimek="Wiche" AltIme="G. Wiche" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="266679651" Afiliacija="" ArrsID="53430" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="15751" Ime="Robert" Priimek="Zorec" AltIme="R. Zorec; R Zorec" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="2122083" Afiliacija="" ArrsID="03702" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="55680" Ime="Jernej" Priimek="Jorgačevski" AltIme="Jernej Jorgazevski; Jernej Jorgacevskičevski; J Jorgacevski; J. Jorgacevski; J. Jorgačevski; Jernej Jorgacevski; J Jorgačevski" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="49321059" Afiliacija="" ArrsID="27585" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">616-092</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1522-1563</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1152/ajpcell.00425.2025">10.1152/ajpcell.00425.2025</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/264541699">264541699</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Relacije>
  </Relacije>
  <VerzijeGradiva>
  </VerzijeGradiva>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="237182" DatotekaNRID="14732467" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="31997358" VelikostDatotekeKratko="30,52 MB" DatumVstavljanja="2026-07-06 15:39:49" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv>RAZ_Furlani_Borut_2026.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>RAZ_Furlani_Borut_2026.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>56706C38959CC7AA401EFB576D3228F7</MD5>
      <SHA256>9f479c2e55afc94576e5ed4ce79f00b3182b549d07c65b7f298e8d7d413cda00</SHA256>
      <UUID>0a264ee6-7940-11f1-9b0d-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=237182</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="18"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="236876" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-07-02 14:33:33" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://journals.physiology.org/doi/epdf/10.1152/ajpcell.00425.2025</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>20df437c-7612-11f1-9b0d-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=236876</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="18" Kratica="MF" ZavodEvsID="0000072" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Medicinska fakulteta </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARRS//P3-0310" Stevilka="P3-0310" Naslov="Celična fiziologija" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARRS//J7-3153" Stevilka="J7-3153" Naslov="Molekularni mehanizmi specifičnosti pri uravnavanju izločanja in delovanja citokinov mišičnega izvora" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARRS//J4-60077" Stevilka="J4-60077" Naslov="Molekulski mehanizmi proženja in uravnavanja reaktivne astroglioze" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARRS//J3-50104" Stevilka="J3-50104" Naslov="Motnje celične signalizacije v starajočih možganih: vpliv na možgansko presnovo in vedenje" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARRS//BI-JP%2F24-26-%20004" Stevilka="BI-JP/24-26- 004" Naslov="" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/EC//964997" Stevilka="964997" Naslov="Alliance for Life Sciences: From Strategies to Actions in Central and Eastern Europe" Akronim="A4L_ACTIONS" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/EC//101136453" Stevilka="101136453" Naslov="Alliance4Life Bridging the Research and Innovation Gap in Life Sciences" Akronim="A4L_BRIDGE" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/European%20Cooperation%20in%20Science%20and%20Technology//CA15214" Stevilka="CA15214" Naslov="COST Actions" Akronim="EuroCellNet" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//I0-0022" Stevilka="I0-0022" Naslov="Mreža raziskovalnih infrastrukturnih centrov Univerze v Ljubljani (MRIC UL)" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//I0-0048" Stevilka="I0-0048" Naslov="Infrastrukturni program Analiza in proizvodnja proteinov in biološko aktivnih molekul medicinskega pomena" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//I0-0034" Stevilka="I0-0034" Naslov="Infrastrukturni program Večdimenzijska mikroskopij" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="" Stevilka="" Naslov="" Akronim="Immunocluster-2" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/MCIU%2FAEI//10.13039%2F50110001103" Stevilka="10.13039/50110001103" Naslov="" Akronim="PID2021-126827OB-I00" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/MCIU%2FAEI//10.13039%2F50110001103" Stevilka="10.13039/50110001103" Naslov="" Akronim="PID2024-161320OB-I00" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="" Stevilka="" Naslov="A way to make Europe" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
