<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="184139" NadgradivoID="5628" NRID="28847091" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=184139" StOgledov="112" StPrenosov="36" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-08-10 23:53:33" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="1" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-184139">20.500.12556/RUL-184139</PID>
  <Naslov>Contrasting thermophilization among forests, grasslands and alpine summits</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>ABSTRACT: Climate warming is shifting biological communities, with warmth-demanding species being favoured at the expense of cold-adapted species in a process referred to as thermophilization1,2,3,4. Because biodiversity responses often lag behind climate warming, climatic debts are accumulating in many ecosystems across the world5,6,7. Although we might expect that thermophilization and climatic debts will vary among habitats, standardized quantification across ecosystems is lacking. Here we analysed multidecadal data from 6,067 resurveyed vegetation plots over 12–78 years in forests, grasslands and on alpine summits across Europe. We demonstrate that forest understory and grassland plant communities experienced positive thermophilization, although not significantly different from zero. By contrast, alpine summit vegetation showed much stronger (up to five times) and significant thermophilization. Thermophilization was driven largely by increases in warmth-demanding species in grasslands, by declines in cold-adapted species on alpine summits and by both processes in forests. Significant climatic debts have accumulated in forests and alpine summits, but less so in grasslands, with debts positively correlated with macroclimate temperature changes. Our findings uncover divergent thermophilization trajectories and increasing climatic debts across ecosystems. Moreover, we highlight the mechanisms that enable some communities to track climate change more closely than others and provide a basis for projecting future shifts in plant communities under accelerating climate warming.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>climate-change impacts</Beseda>
    <Beseda>community ecology</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>vplivi podnebnih sprememb</Beseda>
    <Beseda>sinekologija</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-06-30 14:51:04</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-06-30 14:51:06</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-07-02 03:30:19</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>[29] str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>no. 8115</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 653</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>21 May 2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>PostprintKoncna</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <EmbargoDo>2026-09-18</EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="2" Naziv="Odlog javne objave do " OpenAIREDostop="embargoedAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="162002" Ime="Kai" Priimek="Yue" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="470565123" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="15454" Ime="Thomas Andrew" Priimek="Nagel" AltIme="Tom Nagel; Tom A. Nagel; Thomas A. Nagel; T. A. Nagel; Tomas Andrew Nagel; Thomas Nagel; T. Nagel" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="70413667" Afiliacija="" ArrsID="27544" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">504.7:581.524</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1476-4687</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1038/s41586-025-09622-7">10.1038/s41586-025-09622-7</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/272822275">272822275</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="236658" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-06-30 14:51:12" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="18.09.2026" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.nature.com/articles/s41586-025-09622-7</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>4580e5e3-7482-11f1-9b0d-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=236658</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="5" Kratica="BF" ZavodEvsID="0000057" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Biotehniška fakulteta </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/EC//101124948" Stevilka="101124948" Naslov="Novel light regimes and drought effects on temperate forest plant biodiversity" Akronim="CanopyChange" Delez="17"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/EC//101071417" Stevilka="101071417" Naslov="Pathways of resilience and evasion of tipping in ecosystems" Akronim="Resilience" Delez="17"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/European union/EAFRD" Stevilka="EAFRD" Naslov="Agricultural Fund for Rural Development" Akronim="" Delez="17"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada/unidentified" Stevilka="unidentified" Naslov="unidentified" Akronim="" Delez="17"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other//21-11487S" Stevilka="21-11487S" Naslov="Adaptace, vyhnutí, nebo vyhynutí: propojení ekologie společenstev a ekofyziologie k porozumění vlivu vlhkostního deficitu v temperátních lesích" Akronim="" Delez="17"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/Czech Academy of Sciences/RVO%2067985939" Stevilka="RVO 67985939" Naslov="Institute of Botany" Akronim="-" Delez="17"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
