<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="183556" NadgradivoID="6817" NRID="28766598" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=183556" StOgledov="182" StPrenosov="76" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-09-28 13:50:16" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-183556">20.500.12556/RUL-183556</PID>
  <Naslov>Dopamine-induced L-lactate production in cortical astrocytes cross-reacts with β1-adrenoceptor-mediated cAMP signalling</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Astrocytes maintain homeostasis of the central nervous system and supply neurons with metabolic substrates essential for synaptic plasticity and learning. Upon stimulation by noradrenaline (NA), released primarily by locus coeruleus (LC) neurons and acting via volume transmission, astrocytes enhance aerobic glycolysis and produce L-lactate, a process critical for energy support yet dependent on β-adrenoceptor– mediated cyclic adenosine monophosphate (cAMP) signalling. In neurodegenerative diseases such as Alzheimer&#039;s disease and Parkinson&#039;s disease, early degeneration of the LC diminishes noradrenergic tone, potentially impairing astrocyte metabolic function. Dopamine (DA), acting via volume transmission like NA, released from the substantia nigra pars compacta, may also modulate astrocytic metabolism; however, this has not yet been investigated at the cellular level. Using fluorescence resonance energy transfer-based nanosensor imaging in cultured rat cortical astrocytes, we investigated DA-induced cAMP signalling and L-lactate production. DA elicited a dose-dependent increase in cytosolic cAMP (EC50 = 1.25 μM) and stimulated delayed L-lactate production in a receptor-mediated, cAMP-dependent manner. Knockdown of β₁-adrenoceptors (Adrb1) significantly reduced these effects. At the same time, super-resolution stimulated emission depletion microscopy revealed minimal nanoscale colocalization between D1 and β₁ receptors, suggesting that at least at higher DA concentrations, β₁-adrenoceptors contribute to DA-mediated metabolic regulation. These findings identify a novel dopaminergic pathway for astrocytic glycolytic activation, informing future studies examining dysregulation of monoaminergic–astrocytic signalling in neurodegenerative diseases.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>astrocytes</Beseda>
    <Beseda>dopamine</Beseda>
    <Beseda>volumen transmitter</Beseda>
    <Beseda>cyclic AMP</Beseda>
    <Beseda>L-lactate</Beseda>
    <Beseda>energy metabolism</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>astrociti</Beseda>
    <Beseda>dopamin</Beseda>
    <Beseda>volumski transmiter</Beseda>
    <Beseda>ciklični AMP</Beseda>
    <Beseda>L-laktat</Beseda>
    <Beseda>energijski metabolizem</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-06-15 08:59:20</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-06-15 08:59:28</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-07-23 07:41:32</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>16 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>iss. 3</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 18</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="161169" Ime="Keita" Priimek="Sugiyama" AltIme="K. Sugiyama" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="227804259" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="61935" Ime="Anemari" Priimek="Horvat" AltIme="A Horvat; A. Horvat; Anemari Harvot" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="239490403" Afiliacija="" ArrsID="36369" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="113362" Ime="Klemen" Priimek="Dolinar" AltIme=" Klemen D.; K. Dolinar" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="236304227" Afiliacija="" ArrsID="37636" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="41521" Ime="Sergej" Priimek="Pirkmajer" AltIme="S. Pirkmajer; S Pirkmajer; Sergej Prikmajer" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="64263779" Afiliacija="" ArrsID="28351" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="118774" Ime="Borut" Priimek="Furlani" AltIme="B. Furlani" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="264794211" Afiliacija="" ArrsID="54658" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="55680" Ime="Jernej" Priimek="Jorgačevski" AltIme="Jernej Jorgazevski; Jernej Jorgacevskičevski; J Jorgacevski; J. Jorgacevski; J. Jorgačevski; Jernej Jorgacevski; J Jorgačevski" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="49321059" Afiliacija="" ArrsID="27585" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="30887" Ime="Nina" Priimek="Vardjan" AltIme="N. Vardjan; Ina Vardjan; N Vardjan" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="4921699" Afiliacija="" ArrsID="20214" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="15751" Ime="Robert" Priimek="Zorec" AltIme="R. Zorec; R Zorec" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="2122083" Afiliacija="" ArrsID="03702" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">616-092</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">2152-5250</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.14336/AD.2025.1442">10.14336/AD.2025.1442</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/275352323">275352323</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="237188" DatotekaNRID="14731671" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="1898605" VelikostDatotekeKratko="1,81 MB" DatumVstavljanja="2026-07-06 16:01:30" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>RAZ_Sugiyama_Keita_2026.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>RAZ_Sugiyama_Keita_2026.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>BFCC2A6335EAAB4FA73542E0E989B267</MD5>
      <SHA256>a432b5be191f287a0fbdf153a736097879650b5d5358d5a3e21efb69b23ae5ae</SHA256>
      <UUID>1189343a-7943-11f1-9b0d-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=237188</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="64549"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="235618" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-06-15 08:59:37" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.aginganddisease.org/EN/10.14336/AD.2025.1442</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>b862de28-6887-11f1-9b0d-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=235618</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="18" Kratica="MF" ZavodEvsID="0000072" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Medicinska fakulteta </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P3-0310" Stevilka="P3-0310" Naslov="Celična fiziologija" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//J3-50104" Stevilka="J3-50104" Naslov="Motnje celične signalizacije v starajočih možganih: vpliv na možgansko presnovo in vedenje" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//J7-3153" Stevilka="J7-3153" Naslov="Molekularni mehanizmi specifičnosti pri uravnavanju izločanja in delovanja citokinov mišičnega izvora" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//J3-2523" Stevilka="J3-2523" Naslov="Disregulacija presnove v astrogliji pri nevrodegeneraciji" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//J4-60077" Stevilka="J4-60077" Naslov="Molekulski mehanizmi proženja in uravnavanja reaktivne astroglioze" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//J7-60125" Stevilka="J7-60125" Naslov="Neživalski živčno-mišični model za preučevanje nevrogenega uravnavanja ionskega transporta in endokrine funkcije skeletne mišice in vitro (NeuroMyo)" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//I0-0034" Stevilka="I0-0034" Naslov="Infrastrukturni program Večdimenzijska mikroskopij" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//I0-0048" Stevilka="I0-0048" Naslov="Infrastrukturni program Analiza in proizvodnja proteinov in biološko aktivnih molekul medicinskega pomena" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//I0-0022" Stevilka="I0-0022" Naslov="Mreža raziskovalnih infrastrukturnih centrov Univerze v Ljubljani (MRIC UL)" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="" Stevilka="" Naslov="" Akronim="Immunocluster-2" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="" Stevilka="" Naslov="" Akronim="Coherence" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/EC//101090280" Stevilka="101090280" Naslov="Astrocyte dopamine D1 receptor signaling in depression" Akronim="D1-Glia" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P3-0043" Stevilka="P3-0043" Naslov="Molekularni mehanizmi razvoja in delovanja skeletne mišice" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
