<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="181041" NadgradivoID="7045" NRID="28332815" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=181041" StOgledov="327" StPrenosov="231" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-09-18 17:39:13" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-181041">20.500.12556/RUL-181041</PID>
  <Naslov>Neuronal subtype-specific expression of γ-enolase</Naslov>
  <Podnaslov>its role in neuronal differentiation</Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Neuronal differentiation into specific subtypes is crucial for nervous system development and function, guided by neurotrophic factors. γ-Enolase, a neuron-specific glycolytic enzyme, exhibits neurotrophic-like properties and supports neuronal differentiation; however, its role in specific neuronal subtypes remains unknown. Here, we investigate the role of γ-enolase in differentiation dopaminergic-, cholinergic-, and adrenergic-like neuronal cells. Our results demonstrate that γ-enolase expression is significantly upregulated in differentiated cells, with the highest expression observed in cholinergic-like neurons. Full-length γ-enolase, compared to its truncated form, promoted enhanced neurite outgrowth and increased β-tubulin, a cytoskeletal marker. Conversely, silencing endogenous γ-enolase significantly reduced neurite length, confirming its essential role in driving neuronal morphological maturation. Furthermore, a γ-enolase-derived peptide corresponding to the active C-terminus of γ-enolase significantly promoted neurite outgrowth and increased β-tubulin expression, particularly in cholinergic-like neuronal cells. Notably, γ-enolase activity is regulated by cathepsin X, a lysosomal peptidase that cleaves γ-enolase at its C-terminus, reducing its neurotrophic effects. Confocal microscopy revealed increased co-localization of γ-enolase and cathepsin X in differentiated neuronal cells, emphasizing their interaction in cholinergic-like neurons. Inhibiting cathepsin X preserved active γ-enolase, promoted neuronal differentiation, and altered cytoskeletal marker expression. These findings suggest an important role for γ-enolase in cholinergic-like neuronal cells and propose cathepsin X as a regulatory modulator of γ-enolase activity, suggesting novel therapeutic strategies for neuroregeneration.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>cathepsin x regulation</Beseda>
    <Beseda>enolase isoforms</Beseda>
    <Beseda>neuronal specific subtype</Beseda>
    <Beseda>neurotrophic activity</Beseda>
    <Beseda>γ-enolase</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>regulacija katepsina X</Beseda>
    <Beseda>ozooblike enolaze</Beseda>
    <Beseda>nevronsko specifični podtip</Beseda>
    <Beseda>nevrotrofična aktivnost</Beseda>
    <Beseda>γ-enolaza</Beseda>
    <Beseda>katepsin X</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-03-23 14:59:21</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-03-23 14:59:27</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-03-24 04:26:38</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>22 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>iss. 1, art. 4</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 28</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="137425" Ime="Selena" Priimek="Horvat" AltIme="Selena Pavšič" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="203695971" Afiliacija="" ArrsID="55893" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1175" Ime="Urša" Priimek="Pečar Fonović" AltIme="Urša Pečar Fonović; Ursa Pecar Fonovic; Ursa Pecar Fonovic; Urša Pečar; U. Pečar; U. Pečar Fonović; U. Pečar Fonović" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="4763235" Afiliacija="" ArrsID="19170" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="38740" Ime="Nace" Priimek="Zidar" AltIme="N. Zidar" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="107136867" Afiliacija="" ArrsID="28905" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1378" Ime="Bojan" Priimek="Doljak" AltIme="B. Doljak" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="4866147" Afiliacija="" ArrsID="19785" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="991" Ime="Janko" Priimek="Kos" AltIme="J. Kos" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="2289763" Afiliacija="" ArrsID="04648" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="36402" Ime="Anja" Priimek="Pišlar" AltIme="Anja Hafner; Anja Hafner Pišler; Anja Pislar" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="153516899" Afiliacija="" ArrsID="32035" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">577.152.34</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1559-1174</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1007/s12017-025-08902-9">10.1007/s12017-025-08902-9</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/272309507">272309507</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="231137" DatotekaNRID="14628865" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="8265856" VelikostDatotekeKratko="7,88 MB" DatumVstavljanja="2026-03-23 15:08:39" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>s12017-025-08902-9_(2).pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>s12017-025-08902-9_(2).pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>12B008136EBCFF9A4A4D8E8AD5285212</MD5>
      <SHA256>33201e0a8c92b87dbdced4cf79fc030b1186eb19db141f7f8b5b7bf56d68d4de</SHA256>
      <UUID>ad2cd926-26c1-11f1-b0ab-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=231137</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="99579"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="231135" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-03-23 14:59:31" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://link.springer.com/article/10.1007/s12017-025-08902-9</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>66ab2212-26c0-11f1-b0ab-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=231135</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="8" Kratica="FFA" ZavodEvsID="0000061" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Fakulteta za farmacijo </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARRS//P4-0127" Stevilka="P4-0127" Naslov="Farmacevtska biotehnologija: znanost za zdravje" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
