20.500.12556/RUL-180726 Plecoptera and Trichoptera species in the Upper Neretva Catchment (Bosnia and Herzegovina) – new data from 2023 supplement the high diversity recorded a year before Vrste redov Plecoptera in Trichoptera v zgornjem porečju reke Neretve (Bosna in Hercegovina) – novi podatki iz leta 2023 dopolnjujejo že leto prej zaznano visoko diverziteto The Balkan Peninsula is considered to be a biodiversity hotspot, hosting a particularly high number of endemic species. Despite increased faunistic research in recent decades many areas remain poorly investigated, particularly regarding the aquatic entomofauna. The order Plecoptera, for instance, is strongly associated with cold, well-oxygenated mountain rivers and is known for its high sensitivity to environmental change. Consequently, stoneflies serve as valuable bioindicators in environmental monitoring. Similarly, the order Trichoptera includes many species with high habitat specificity, which are vulnerable to habitat degradation. A comprehensive understanding of the region's species inventory is essential, not only to deepen the knowledge about the distribution and habitat preferences of endemic and rare species, but also to assess what is at stake in case of significant environmental changes, such as those caused by hydropower development. To address these gaps in our knowledge, faunistic surveys focusing on Plecoptera and Trichoptera were conducted in 2022 and 2023 along the upper reaches of the Neretva River and its tributaries Krupac, Ljuta, and Jezernica as well as smaller, unnamed brooks within the catchment. Here we report the results from 2023 and compare them to the data published in 2022; both surveys conducted as part of the Neretva Science Week. We aim to contribute to the broader understanding of species diversity, distribution, and abundance of Plecoptera and Trichoptera in this area. Balkanski polotok velja za žarišče biotske raznovrstnosti z izjemnim številom endemičnih vrst. Kljub povečanim raziskavam favne v zadnjih desetletjih so mnoga območja še vedno slabo raziskana, zlasti kar zadeva vodne žuželke. Red Plecoptera je na primer močno povezan s hladnimi, dobro oksigeniranimi gorskimi rekami in je znan po svoji visoki občutljivosti na okoljske spremembe. Posledično so vrbnice dragoceni bioindikatorji pri spremljanju okolja. Podobno red Trichoptera vključuje številne vrste z visoko specifičnostjo habitata, ki so posledično ranljive za degradacijo habitata. Celovit popis vrst v regiji je bistven za razumevanje razširjenosti in habitatnih preferenc endemičnih in redkih vrst, kot tudi za oceno, kaj je na kocki v primeru pomembnih okoljskih sprememb, kot so tiste, ki jih povzroča razvoj hidroelektrarn. Da bi odpravili te vrzeli v znanju, so bile v letih 2022 in 2023 izvedene raziskave favne, osredotočene na vrbnice in mladoletnice vzdolž zgornjega toka reke Neretve in njenih pritokov Krupac, Ljuta in Jezernica, pa tudi manjših, neimenovanih potokov znotraj porečja. Tukaj poročamo o rezultatih iz leta 2023 in jih primerjamo z že objavljenimi podatki iz leta 2022, pri čemer sta obe raziskavi del Tednov znanosti Neretve. S tem želimo prispevati k širšemu razumevanju vrstne raznolikosti, razširjenosti in številčnosti vrbnic in mladoletnic na tem območju. Neretva biodiversity caddisflies stoneflies hydropower Neretva biotska raznovrstnost vrbnice mladoletnice hidroenergija true false true Angleški jezik Slovenski jezik Članek v reviji 2026-03-15 10:34:22 2026-04-08 15:09:10 2026-04-09 15:26:06 0000-00-00 00:00:00 2025 0 0 NASLOV: Vrste redova Plecoptera i Trichoptera u gornjem slivu rijeke Neretve (Bosna i Hercegovina) : novi podaci iz 2023. godine dopunjuju visok diverzitet zabilježen već prethodne godine / APSTRAKT: Balkansko poluostrvo se smatra žarištem biodiverziteta, domaćinom posebno velikog broja endemskih vrsta. Uprkos povećanim istraživanjima faune u poslednjim decenijama, mnoga područja su i dalje slabo istražena, posebno kada je u pitanju vodena entomofauna. Red Plecoptera, na primer, snažno je povezan sa hladnim, dobro oksigeniranim planinskim rijekama i poznat je po svojoj visokoj osetljivosti na promene u okruženju. Shodno tome, kamenjarke služe kao vredni bioindikatori u praćenju životne sredine. Slično tome, red Trichoptera uključuje mnoge vrste sa visokom specifičnošću staništa, koje su posljedično ranjive na degradaciju staništa. Sveobuhvatno razumjevanje inventara vrsta u regionu je neophodno, ne samo da bi se produbilo znanje o rasprostranjenosti i preferencijama staništa endemskih i retkih vrsta, već i da bi se procenilo šta je u pitanju u slučaju značajnih promena u okruženju, kao što su one izazvane izgradnjom hidroenergije. Da bi se popunili ovi nedostaci u znanju, faunistička istraživanja usmerena na Plecoptera i Trichoptera sprovedena su 2022. i 2023. godine duž gornjeg toka rijeke Neretve i njenih pritoka Krupac, Ljuta i Jezernica, kao i manjih, neimenovanih potoka unutar sliva. Ovde izveštavamo o rezultatima iz 2023. godine i upoređujemo ih sa već objavljenim podacima iz 2022. godine, pri čemu su oba istraživanja dio Sedmice nauke na Neretvi. Ovim ciljamo da doprinesemo širem razumjevanju raznolikosti vrsta, rasprostranjenosti i brojnosti kamenjarki (Plecoptera) i dlakokrilaca (Trichoptera) u ovom području. / KLJUČNE RIJEČI: Neretva, biodiverzitet, dlakorilci, kamenjarke, hidroenergija Str. 128-139 no. 3 Vol. 27 2025 0000-00-00 Zaloznikova Objavljeno NiDoloceno 0000-00-00 0000-00-00 0000-00-00 1854-3081 10.14720/ns.21748 Teufl25.pdf Teufl25.pdf 1 3732A873968035A74048D9DA8EFECCC3 24b96d459e9cd10f0892490aa2d6a2c2afe5b168caf3532baa76064b555bad42 20cf97bf-2052-11f1-b0ab-0050569b8976 https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&id=230484 https://journals.uni-lj.si/NaturaSloveniae/article/view/21748 0 1d4d32e9-2052-11f1-b0ab-0050569b8976 https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&id=230481 Biotehniška fakulteta Natura Sloveniae 0 0 0