<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="177944" NadgradivoID="722" NRID="28024668" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=177944" StOgledov="362" StPrenosov="190" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-09-25 23:31:48" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-177944">20.500.12556/RUL-177944</PID>
  <Naslov>Direct and indirect effects of microplastics from agricultural mulch films on terrestrial isopods Porcellionides pruinosus (Crustacea, Isopoda)</Naslov>
  <Podnaslov>a comparative exposure study</Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Microplastic (MPs) contamination in terrestrial ecosystems is an emerging concern, with indirect impacts on soil biota often exceeding direct toxicity. This study examined direct and indirect effects of MPs from agricultural mulch films—low-density polyethylene (LDPE), polybutylene adipate terephthalate (PBAT) and starch bioplastics (starch-based)—on the soil isopod Porcellionides pruinosus. We conducted comparative feeding and mesocosm experiments under environmentally realistic conditions. We analysed toxicological endpoints like survival and weight change, and stress-related markers like total haemocyte count, differential haemocyte count, phenoloxidase PO-like activity, enzymatic assays of acetylcholinesterase, glutathione S-transferase, and electron transport system activity. No acute toxicity was observed; however, soil exposure had a more pronounced effect on P. pruinosus, confirming that indirect impacts via altered soil conditions are stronger than direct dietary exposure. Notably, only bio-based MPs triggered changes in cellular and biochemical stress parameters, while fossil-based MPs had no observable effect. The stress response of P. pruinosus in mesocosm experiments aligned with shifts in microbial respiration, suggesting that soil-mediated effects play a dominant role in organismal stress. These findings underscore the importance of considering indirect pathways in MP toxicity assessments and highlight the suitability of terrestrial isopods for integrating diverse toxicological endpoints and stress markers in both laboratory and mesocosm settings.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>comparative study</Beseda>
    <Beseda>microplastics</Beseda>
    <Beseda>soil invertebrates</Beseda>
    <Beseda>stress related markers</Beseda>
    <Beseda>toxicity endpoints</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>mikroplastika</Beseda>
    <Beseda>talni nevretenčarji</Beseda>
    <Beseda>kmetijske folije za mulčenje</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-01-14 11:22:54</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-01-14 11:23:02</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-01-15 04:21:35</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>12 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>art. 119741</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 309</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="92236" Ime="Špela" Priimek="Železnikar" AltIme="Š. Železnikar; S. Zeleznikar; Špela Božič; Spela Zeleznikar" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="219541603" Afiliacija="" ArrsID="53232" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="101878" Ime="Andraž" Priimek="Dolar" AltIme="A. Dolar; Andraz Dolar" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="230067555" Afiliacija="" ArrsID="51859" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="34037" Ime="Tjaša" Priimek="Danevčič" AltIme="T. Danevcic; Tjaša Danevcic; T. Danevcić; Tjasa Danevcic; T. Danevčič; T. Danev i" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="17867107" Afiliacija="" ArrsID="27641" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="130" Ime="Marina" Priimek="Pintar" AltIme="Marija Pintar; M. Pintar; Marina Pintar-Brancelj; Marina Brancelj; Marija Brancelj" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3230563" Afiliacija="" ArrsID="10024" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1017" Ime="Damjana" Priimek="Drobne" AltIme="Damjana Drobne Brečko; Damjana Drobne- Brečko; Damjana Drobne Brečko; Damjana Drobne-Brečko; Damjana Brecko; D. Drobne; D Drobne" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3437155" Afiliacija="" ArrsID="11155" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">502.1</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">0147-6513</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1016/j.ecoenv.2026.119741">10.1016/j.ecoenv.2026.119741</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/264653059">264653059</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="225389" DatotekaNRID="14558017" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="5761152" VelikostDatotekeKratko="5,49 MB" DatumVstavljanja="2026-01-14 11:28:16" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>1-s2.0-S0147651326000709-main.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>1-s2.0-S0147651326000709-main.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>5C1A77E9BF2FCB2D11022C4A2557FAF6</MD5>
      <SHA256>5c24628f1e6bdd121556cc5ab8fadab6f3f070cee05874e6bebb44b06538dd7d</SHA256>
      <UUID>b379bb4d-f133-11f0-bf92-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=225389</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="72247"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="225388" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-01-14 11:23:03" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0147651326000709</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>f8e0ec46-f132-11f0-bf92-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=225388</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="5" Kratica="BF" ZavodEvsID="0000057" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Biotehniška fakulteta </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/EC/European Union’s Horizon 2020/101000407" Stevilka="101000407" Naslov="MIcro- and NAno-Plastics in AGRIricultural Soils: sources, environmental fate and impacts on ecosystem services and overall sustainability" Akronim="MINAGRIS" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P1-0184" Stevilka="P1-0184" Naslov="Integrativna zoologija in speleobiologija" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//J4-4550" Stevilka="J4-4550" Naslov="Raziskave medvrstnih in znotrajvrstnih  bakterijskih interakcij    za izboljšanje probiotika z in vitro in in vivo modelnimi sistemi" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
