<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="175126" NadgradivoID="3163" NRID="27800520" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=175126" StOgledov="463" StPrenosov="238" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-08-09 22:37:06" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-175126">20.500.12556/RUL-175126</PID>
  <Naslov>Advancing sustainable construction through 5D digital EIA and ecosystem restoration</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>The construction sector drives nearly half of global material extraction, energy use, emissions, and waste, yet environmental impact assessment (EIA) remains a static document, fragmented and disconnected from dynamic ecological systems. Here, we propose an upgrade to a five-dimensional (5D) EIA framework that integrates space-time analysis (3D + time = 4D) with real-time monitoring and impact quantification (5D) to account for environmental footprint and prevent irreversible impacts. The methodology included an analysis of over 100 EIA permits and reports, supplemented by interviews, reviews of technologies and process and systems analysis. Central to this approach is the inclusion of 4D building information models (BIM) and nature’s self-cleansing capacity, which is often overlooked in conventional assessments. The proposed Integrated Environmental Decision Support Information System (I-EDSIS) would enable continuous impact tracking, cumulative effect evaluation, and insights into patterns for adaptive mitigation. Drawing on a national-scale case study, we show that building permits correlate with NOx and PM10 (r = 0.96), while pollutant levels vary by up to 1.5–3 times across months and within a day, revealing potential for time-sensitive adaptive construction and less ecological disruption. This perspective argues for reframing EIA as a proactive tool for sustainability, transparency, active durability, cross-sectoral data integration, and resilience-based development.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>environmental impact assessment</Beseda>
    <Beseda>environmental construction management</Beseda>
    <Beseda>nature self-cleansing</Beseda>
    <Beseda>BIM</Beseda>
    <Beseda>lifecycle</Beseda>
    <Beseda>5D material flow</Beseda>
    <Beseda>sustainability</Beseda>
    <Beseda>eco-innovation</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>presoja vplivov na okolje</Beseda>
    <Beseda>okoljsko upravljanje gradnje</Beseda>
    <Beseda>vodenje projektov</Beseda>
    <Beseda>samočiščenje narave</Beseda>
    <Beseda>BIM</Beseda>
    <Beseda>življenjski cikel</Beseda>
    <Beseda>5D pretok materialov</Beseda>
    <Beseda>trajnostnost</Beseda>
    <Beseda>eko-inovacije</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2025-10-17 08:42:52</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2025-10-17 08:43:01</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2025-12-06 03:59:05</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2025</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>35 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>issue 20 , art. 9062</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 17</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2025</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="1934" Ime="Tomo" Priimek="Cerovšek" AltIme="Tomo Cerovsek; T. Cerovsek; T. Cerovšek" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="4675171" Afiliacija="" ArrsID="18683" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">502.131.1</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">2071-1050</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.3390/su17209062">10.3390/su17209062</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/253581059">253581059</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="220409" DatotekaNRID="14504585" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="3807566" VelikostDatotekeKratko="3,63 MB" DatumVstavljanja="2025-10-17 08:51:47" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>Cerovsek-Advancing_sustainable_construction_through_5D_digital_EIA_and_ecosystem_restoration.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>Cerovsek-Advancing_sustainable_construction_through_5D_digital_EIA_and_ecosystem_restoration.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>C728FC993B64D9F6641F4C714C90EDAF</MD5>
      <SHA256>7a3b261404bda12c92b4094659b98e6cc05a93f68c52f03e9797fa50f1a7a6ad</SHA256>
      <UUID>7acd4183-ab25-11f0-9328-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=220409</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="126189"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="220407" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2025-10-17 08:43:03" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.mdpi.com/2071-1050/17/20/9062</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>4271b27e-ab24-11f0-9328-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=220407</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="9" Kratica="FGG" ZavodEvsID="0000062" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Fakulteta za gradbeništvo in geodezijo </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/other/European Union - NextGenerationEU/ULTRA" Stevilka="ULTRA" Naslov="UL za trajnostno družbo - ULTRA" Akronim="ULTRA" Delez="100"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
