<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="168407" NadgradivoID="5803" NRID="26202311" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=168407" StOgledov="823" StPrenosov="496" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-07-10 04:18:26" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-168407">20.500.12556/RUL-168407</PID>
  <Naslov>Microplastics from cigarette filters</Naslov>
  <Podnaslov>comparative effects on selected terrestrial and aquatic invertebrates</Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Cigarette filters comprise plasticised cellulose acetate, a synthetic polymer categorized as bioplastic. They represent a significant source of microplastics (MPs), in particular microfibers, and associated chemicals, yet their impact on organisms, especially soil invertebrates, is not well-studied. This research examines the effects of MPs milled from smoked (SCF-MPs) and unsmoked cigarette filters (UCF-MPs) on terrestrial invertebrates (Porcellio scaber, Tenebrio molitor) and aquatic invertebrates (Daphnia magna, Brachionus calyciflorus). SCF-MPs and UCF-MPs were found to be 9.06 ± 4.1 μm and 12.71 ± 6.82 μm in size, respectively. Both samples contained triacetin and potentially toxic metals, while SCF-MPs also contained nicotine and a larger number of trace organic compounds. While exposure to SCF-MPs or UCF-MPs (up to 1.5 % MPs, w/w in soil) did not affect the survival of either terrestrial invertebrate, several physiological responses were observed. These included changes in immune parameters, energy-related biomarker levels, and altered glutathione S-transferase and acetylcholinesterase activities. Both types of MPs were acutely toxic to aquatic invertebrates, reducing the survival rates of B. calyciflorus (10 mg L$^{−1}$ of either particle after 48h exposure) and D. magna (100 mg L$^{−1}$ of SCF-MPs after 48h exposure). SCF-MPs generally caused more pronounced effects than UCF-MPs. This study highlights the need for effective environmental management to address both smoked and unsmoked cigarette filters.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>cigarette butts</Beseda>
    <Beseda>cigarette filters</Beseda>
    <Beseda>microfibers</Beseda>
    <Beseda>crustaceans</Beseda>
    <Beseda>insects</Beseda>
    <Beseda>rotifers</Beseda>
    <Beseda>Daphnia</Beseda>
    <Beseda>metals</Beseda>
    <Beseda>bioplastic</Beseda>
    <Beseda>Rotifera</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>cigaretni ogorki</Beseda>
    <Beseda>cigaretni filtri</Beseda>
    <Beseda>mikrovlakna</Beseda>
    <Beseda>raki</Beseda>
    <Beseda>žuželke</Beseda>
    <Beseda>kotačniki</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2025-04-11 12:58:45</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2025-04-11 12:58:46</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2025-04-12 04:11:17</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2025</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>11 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>art. 126199</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 374</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2025</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="101878" Ime="Andraž" Priimek="Dolar" AltIme="A. Dolar; Andraz Dolar" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="230067555" Afiliacija="" ArrsID="51859" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="36469" Ime="Branka" Priimek="Mušič" AltIme="Branka Mušic" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="73652323" Afiliacija="" ArrsID="24724" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="39437" Ime="Tina" Priimek="Skalar" AltIme="T. Skalar" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="147152227" Afiliacija="" ArrsID="30740" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="61702" Ime="Gregor" Priimek="Marolt" AltIme="G. Marolt" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="207129699" Afiliacija="" ArrsID="34599" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1017" Ime="Damjana" Priimek="Drobne" AltIme="Damjana Drobne Brečko; Damjana Drobne- Brečko; Damjana Drobne Brečko; Damjana Drobne-Brečko; Damjana Brecko; D. Drobne; D Drobne" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3437155" Afiliacija="" ArrsID="11155" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="34271" Ime="Andrijana" Priimek="Sever Škapin" AltIme="Andrijana Sever; Andrijana Sever-Škapin; Andrijana Sever Škapin; Andrijana Sever- Škapin; Andrijana Sever Skapin; Andrijana Sever Skapin; Andrea S. Skapin; A. S. Škapin; A. S. Škapin; A. Sever Škapin; A. Sever Škapin; A. Sever-Škapin; A. Sever- Škapin" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3697763" Afiliacija="" ArrsID="12521" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="34076" Ime="Anita" Priimek="Jemec Kokalj" AltIme="A. Jemec; Anita Jemec; Anita Jemec Kokalj; A. Jemec Kokalj; A. Jemec Kokalj; A Jemec-Kokalj; A Jemec- Kokalj" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="10702435" Afiliacija="" ArrsID="24447" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">592</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1873-6424</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1016/j.envpol.2025.126199">10.1016/j.envpol.2025.126199</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/232114947">232114947</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="201806" DatotekaNRID="14209191" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="5010383" VelikostDatotekeKratko="4,78 MB" DatumVstavljanja="2025-04-11 13:00:31" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv>1-s2.0-S026974912500572X-main.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>1-s2.0-S026974912500572X-main.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>426215A43D169AFD988AEBA09095E3AD</MD5>
      <SHA256>7e17aa2e394b8ff799a764da7e07b45ec4c4e898c1693a0f117b46322f625248</SHA256>
      <UUID>16bf4618-16c3-11f0-b232-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=201806</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="71668"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="201804" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2025-04-11 13:00:04" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S026974912500572X</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>0</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>06b09ff9-16c3-11f0-b232-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=201804</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="5" Kratica="BF" ZavodEvsID="0000057" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Biotehniška fakulteta </Organizacija>
    <Organizacija OrganizacijaID="10" Kratica="FKKT" ZavodEvsID="0000063" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Fakulteta za kemijo in kemijsko tehnologijo </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//J1-50014" Stevilka="J1-50014" Naslov="Učinki biorazgradljive mikroplastike na vodne in kopenske organizme" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P1-0184" Stevilka="P1-0184" Naslov="Integrativna zoologija in speleobiologija" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P2-0273" Stevilka="P2-0273" Naslov="Gradbeni objekti in materiali" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P1-0153" Stevilka="P1-0153" Naslov="Raziskave in razvoj analiznih metod in postopkov" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P1-0175" Stevilka="P1-0175" Naslov="Napredna anorganska kemija" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//I0-0022" Stevilka="I0-0022" Naslov="Mreža raziskovalnih infrastrukturnih centrov Univerze v Ljubljani (MRIC UL)" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
