<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="163124" NadgradivoID="5333" NRID="25225816" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=163124" StOgledov="816" StPrenosov="305" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-06-20 10:28:55" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-163124">20.500.12556/RUL-163124</PID>
  <Naslov>Explainable machine learning for predicting diarrhetic shellfish poisoning events in the Adriatic Sea using long-term monitoring data</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>In this study, explainable machine learning techniques are applied to predict the toxicity of mussels in the Gulf of Trieste (Adriatic Sea) caused by harmful algal blooms. By analysing a newly created 28-year dataset containing records of toxic phytoplankton in mussel farming areas and diarrhetic shellfish toxins in mussels (Mytilus galloprovincialis), we train and evaluate the performance of machine learning (ML) models to accurately predict diarrhetic shellfish poisoning (DSP) events. Based on the F1 score, the random forest model provided the best prediction of toxicity results at which the harvesting of mussels is stopped according to EU regulations. Explainability methods such as permutation importance and Shapley Additive Explanations (SHAP) identified key species (Dinophysis fortii and D. caudata) and environmental factors (salinity, river discharge and precipitation) as the best predictors of DSP toxins above regulatory limits. These findings are important for improving early warning systems, which until now were based solely on empirically defined alert abundances of DSP species. They provide experts, aquaculture practitioners, and authorities with additional information to make informed risk management decisions.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>harmful algal blooms</Beseda>
    <Beseda>DSP toxins</Beseda>
    <Beseda>machine learning</Beseda>
    <Beseda>explainable artificial intelligence</Beseda>
    <Beseda>aquaculture</Beseda>
    <Beseda>marine ecology</Beseda>
    <Beseda>Adriatic Sea</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1" ISO639-3="und">Ni določen</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2024-10-02 10:28:11</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2024-10-02 10:28:15</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2024-10-07 03:36:46</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2024</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>14 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>Vol. 139, art. 102728</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2></StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2024</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="139461" Ime="Martin" Priimek="Marzidovšek" AltIme="Tine Marzidovšek" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="20261219" Afiliacija="" ArrsID="53799" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="30027" Ime="Janja" Priimek="Francé" AltIme="Janja France; J. Francé; Janja Francée; J. France" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="6218595" Afiliacija="" ArrsID="22617" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="139462" Ime="Vid" Priimek="Podpečan" AltIme="Vid Podpecan" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="122739811" Afiliacija="" ArrsID="29539" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="79965" Ime="Stanka" Priimek="Grebenc" AltIme="S. Grebenc; Stanka Vadnjal; S. Vadnjal" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3724131" Afiliacija="" ArrsID="12645" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="101965" Ime="Jožica" Priimek="Dolenc" AltIme="J. Dolenc; Jozica Dolenc; Jožica REŽEK" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3602787" Afiliacija="" ArrsID="12003" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="30028" Ime="Patricija" Priimek="Mozetič" AltIme="Patricija Mozetic; P. Mozetič" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3479907" Afiliacija="" ArrsID="11360" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">636.09:616</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1878-1470</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1016/j.hal.2024.102728">10.1016/j.hal.2024.102728</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/209760771">209760771</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="192615" DatotekaNRID="13940626" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="4461292" VelikostDatotekeKratko="4,25 MB" DatumVstavljanja="2024-10-02 10:30:46" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>1-s2.0-S1568988324001616-main.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>1-s2.0-S1568988324001616-main.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>F809CBDC9092F1F60C81A369E854ECB0</MD5>
      <SHA256>f748a83338405ee9a41fb7b8ac67e8882354621be8aa641513120137aaede94d</SHA256>
      <UUID>7696254a-8098-11ef-b232-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=192615</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="76184"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="192612" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2024-10-02 10:28:16" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1568988324001616</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>0</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>1cff8e68-8098-11ef-b232-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=192612</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="23" Kratica="VF" ZavodEvsID="0000077" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Veterinarska fakulteta </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="" Stevilka="" Naslov="National monitoring program for toxic phytoplankton and marine biotoxins in shellfish growing areas in the Slovenian Sea" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P1-0237" Stevilka="P1-0237" Naslov="Raziskave obalnega morja" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P4-0092" Stevilka="P4-0092" Naslov="Zdravje živali, okolje in varna hrana" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P2-0103" Stevilka="P2-0103" Naslov="Tehnologije znanja" Akronim="" Delez="0"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
