<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="155493" NadgradivoID="3408" NRID="23341270" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=155493" StOgledov="1296" StPrenosov="441" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-09-22 00:05:55" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-155493">20.500.12556/RUL-155493</PID>
  <Naslov>On two non-ergodic reversible cellular automata, one classical, the other quantum</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>We propose and discuss two variants of kinetic particle models—cellular automata in 1 + 1 dimensions—that have some appeal due to their simplicity and intriguing properties, which could warrant further research and applications. The first model is a deterministic and reversible automaton describing two species of quasiparticles: stable massless matter particles moving with velocity ±1 and unstable standing (zero velocity) field particles. We discuss two distinct continuity equations for three conserved charges of the model. While the first two charges and the corresponding currents have support of three lattice sites and represent a lattice analogue of the conserved energy–momentum tensor, we find an additional conserved charge and current with support of nine sites, implying non-ergodic behaviour and potentially signalling integrability of the model with a highly nested R-matrix structure. The second model represents a quantum (or stochastic) deformation of a recently introduced and studied charged hardpoint lattice gas, where particles of different binary charge (±1) and binary velocity (±1) can nontrivially mix upon elastic collisional scattering. We show that while the unitary evolution rule of this model does not satisfy the full Yang–Baxter equation, it still satisfies an intriguing related identity which gives birth to an infinite set of local conserved operators, the so-called glider operators.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>cellular automata</Beseda>
    <Beseda>ergodicity</Beseda>
    <Beseda>ergodicity breaking</Beseda>
    <Beseda>integrability</Beseda>
    <Beseda>dynamical systems</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>celični avtomati</Beseda>
    <Beseda>ergodičnost</Beseda>
    <Beseda>zlom ergodičnosti</Beseda>
    <Beseda>integrabilnost</Beseda>
    <Beseda>dinamični sistemi</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2024-04-04 14:19:11</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2024-04-04 14:19:12</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2024-04-05 03:46:24</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2023</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>13 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>iss. 5, art. no. 739</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 25</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>Apr. 2023</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>NiDoloceno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>2023-04-30</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="31612" Ime="Tomaž" Priimek="Prosen" AltIme="T. Prosen; Thomaz Prosen; Tomaz Prosen" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="3659107" Afiliacija="" ArrsID="12279" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">536.9</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1099-4300</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.3390/e25050739">10.3390/e25050739</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/191436035">191436035</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="182420" DatotekaNRID="13653545" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="2547593" VelikostDatotekeKratko="2,43 MB" DatumVstavljanja="2024-04-04 14:20:37" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>entropy-25-00739-v2.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>entropy-25-00739-v2.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>F2D8E96BE2928068F432956F7F6438D5</MD5>
      <SHA256>f067a4eab7b5da88695c5f03ff80b0a1800bcc969cd1866d54a2ac78e0c2d918</SHA256>
      <UUID>bd1bccc9-f27d-11ee-87dd-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=182420</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="39786"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="182421" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2024-04-04 14:20:48" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="2">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.mdpi.com/1099-4300/25/5/739</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>0</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>c3922ce1-f27d-11ee-87dd-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=182421</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="11" Kratica="FMF" ZavodEvsID="0000064" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Fakulteta za matematiko in fiziko </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P1-0402-2019" Stevilka="P1-0402-2019" Naslov="Matematična fizika" Akronim="" Delez="33"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//N1-0233-2022" Stevilka="N1-0233-2022" Naslov="Dinamika v interagirajočih kvantnih mnogodelčnih sistemih" Akronim="" Delez="33"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//N1-0219-2022" Stevilka="N1-0219-2022" Naslov="Kvantna ergodičnost: Stabilnost in Prehodi" Akronim="" Delez="33"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
