<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="150013" NadgradivoID="0" NRID="19929377" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=150013" StOgledov="2165" StPrenosov="362" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-10-07 23:31:00" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="0" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-150013">20.500.12556/RUL-150013</PID>
  <Naslov>Vzdražnost celic v možganih vinske mušice Drosophile melanogaster po oktopaminergični aktivaciji</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov>Excitability of cells in the brain of the fruit fly Drosophila melanogaster upon octopaminergic activation</TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Nevroni so električno vzdražne celice, medtem ko so astrociti, podskupina glija celic, električno nevzdražne celice. Astrociti zaznavajo aktivnosti v možganih z receptorji, ki so na plazemski membrani. Z G-proteini sklopljeni receptorji (GPCR) so metabotropni receptorji, ki so izraženi tako na astrocitih kot na nevronih. Podskupina GPCR, značilna za vretenčarje, so adrenergični receptorji, tipa α (α1, α2) in ß (ß1-3), ki se odzivajo v možganih na stresni nevromodulator noradrenalin. V vinski mušici Drosophili melanogaster, in drugih nevretenčarjih, vlogo (nor)adrenergičnega sistema opravlja oktopaminergični/tiraminergični sistem. Signalni molekuli oktopaminergičnega/tiraminergičnega sistema sta monoamina oktopamin in tiramin, ki delujeta preko aktivacije oktopaminskih in/ali oktopamin/tiraminskih receptorjev, kar sproži aktivacijo Ca2+– in cAMP–signalnih poti. Ker vpliv oktopamina na znotrajcelično raven Ca2+ v možganskih celicah vinske mušice še ni popolnoma raziskan, smo želeli ugotoviti, ali se nevroni v možganih vinske mušice odzovejo na draženje z oktopaminom s porastom v znotrajcelični koncentraciji Ca2+, ki je koncentracijsko odvisen, in ali je Ca2+-vzdražnost nevronov v možganih vinske mušice po draženju z oktopaminom drugačna kot v nevrogliji, kot so astrociti. Z uporabo genetsko kodirajočega fluorescenčnega senzorja za Ca2+, jGCaMP7b, in konfokalno mikroskopijo v realnem času smo ugotovili, da se nevroni odzovejo na draženje z oktopaminom s porastom v znotrajcelični koncentraciji Ca2+, ki je koncentracijsko odvisen. Po izračunu polovične efektivne koncentracije (EC50) oktopamina za nevrone, ki je znašala 10 μM, smo dražili astrocite z 10 μM in rezultate primerjali z nevroni. Astrociti so se odzvali na 10 μM oktopamin s porastom znotrajcelične koncentracije Ca2+, vendar je bil porast 9-krat nižji kot v nevronih. Po drugi strani pa je bila EC50 za oktopamin v nevronih 10-krat višja kot v astrocitih, kar nakazuje, da je Ca2+-vzdražnost na oktopaminergični dražljaj v nevronih nižja kot v astrocitih.</Opis>
  <TujJezik_Opis>Neurons are electrically excitable cells, while astrocytes, a subset of neuroglia cells, are electrically non-excitable  cells. Astrocytes detect activities in the brain with receptors on the plasma membrane. G-protein coupled receptors (GPCRs) are metabotropic receptors that are expressed on both astrocytes and neurons. A subgroup of GPCRs specific to vertebrates are adrenergic receptors, type α (α1, α2) and ß (ß1-3), which respond in the brain to the stress neuromodulator noradrenaline. In the fruit fly Drosophila melanogaster and other invertebrates, the role of the (nor)adrenergic system is performed by the octopaminergic/tyraminergic system. The signaling molecules of the octopaminergic/tyraminergic system are the monoamines octopamine and tyramine, which act through the activation of octopamine and/or octopamine/tyramine receptors, which triggers the activation of Ca2+ and cAMP signaling pathways. As the effect of octopamine on the intracellular Ca2+ levels in the fruit fly brain cells is not yet fully understood, we wanted to determine whether neurons respond to octopamine stimulation with a concentration-dependent increase in intracellular Ca2+ concentration and whether the Ca2+-excitability of neurons in the fruit fly brain upon octopamine stimulation is different from that of neuroglia, such as astrocytes. Using a genetically encoded fluorescent Ca2+ sensor, jGCaMP7b, and real-time confocal microscopy, we found that neurons respond to octopamine stimulation with a concentration-dependent increase in intracellular Ca2+ concentration. After calculating the half-effective concentration (EC50) of octopamine for neurons, which was 10 μM, we stimulated astrocytes with 10 μM octopamin and compared the Ca2+-response with neurons. Astrocytes responded to 10 μM octopamine with an 9-fold lower increase in intracellular Ca2+ concentration than that in neurons. In contrast, the EC50 for octopamine was 10-fold higher in neurons than astrocytes, suggesting that Ca2+-excitability to the octopaminergic stimulus is lower in neurons than astrocytes.</TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>Drosophila melanogaster</Beseda>
    <Beseda>nevroni</Beseda>
    <Beseda>astrociti</Beseda>
    <Beseda>oktopamin</Beseda>
    <Beseda>Ca2+</Beseda>
    <Beseda>EC50</Beseda>
    <Beseda>konfokalna mikroskopija</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>Drosophila melanogaster</Beseda>
    <Beseda>neurons</Beseda>
    <Beseda>astrocytes</Beseda>
    <Beseda>Ca2+</Beseda>
    <Beseda>octopamine</Beseda>
    <Beseda>EC50</Beseda>
    <Beseda>confocal microscopy</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>false</JeRecenzirano>
  <Zaloznik>[E. Sanjković]</Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="mb22" DRIVER="info:eu-repo/semantics/masterThesis">Magistrsko delo/naloga</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2023-09-13 08:15:29</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2023-09-13 08:15:32</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2023-09-15 03:18:54</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2023</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani></StStrani>
  <StevilcenjeNivo1></StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2></StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija></Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>NiDoloceno</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>NiDoloceno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <EmbargoDo>1970-01-01</EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="127546" Ime="Ena" Priimek="Sanjković" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="" Afiliacija="" ArrsID="0" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="72013" Ime="Nina" Priimek="Vardjan" AltIme="" VlogaID="991" VlogaNaziv="Mentor" ConorID="" Afiliacija="" ArrsID="0" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">575(043.2)</Identifikator>
    <Identifikator ID="16" Sifra="VisID" Naziv="VisID" URL="">229173</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/164359171">164359171</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Relacije>
  </Relacije>
  <VerzijeGradiva>
  </VerzijeGradiva>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="174546" DatotekaNRID="13167971" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="5231403" VelikostDatotekeKratko="4,99 MB" DatumVstavljanja="2023-09-13 08:15:35" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>34812.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>34812.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>6B8D39C01EE029C4418DAEA9BD04E5F1</MD5>
      <SHA256>e067772eddea81fe4255626fc9d8dc8ba193571b2ce095fd2ced43278cbf1f60</SHA256>
      <UUID>f386cd38-51fc-11ee-916e-0050569b8976</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=174546</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1060" Oznaka="" Dolzina="126541"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="5" Kratica="BF" ZavodEvsID="0000057" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Biotehniška fakulteta </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="2.09" Koda="2.09" Naziv="Magistrsko delo" SchemaOrg="Thesis"></TipologijaDela>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
