<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="144804" NadgradivoID="2813" NRID="18254258" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=144804" StOgledov="1605" StPrenosov="360" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-10-05 22:08:32" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-144804">20.500.12556/RUL-144804</PID>
  <Naslov>A subterranean adaptive radiation of amphipods in Europe</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Adaptive radiations are bursts of evolutionary species diversification that have contributed to much of the species diversity on Earth. An exception is modern Europe, where descendants of ancient adaptive radiations went extinct, and extant adaptive radiations are small, recent and narrowly confined. However, not all legacy of old radiations has been lost. Subterranean environments, which are dark and food-deprived, yet buffered from climate change, have preserved ancient lineages. Here we provide evidence of an entirely subterranean adaptive radiation of the amphipod genus Niphargus, counting hundreds of species. Our modelling of lineage diversification and evolution of morphological and ecological traits using a time-calibrated multilocus phylogeny suggests a major adaptive radiation, comprised of multiple subordinate adaptive radiations. Their spatio-temporal origin coincides with the uplift of carbonate massifs in South-Eastern Europe 15 million years ago. Emerging subterranean environments likely provided unoccupied, predator-free space, constituting ecological opportunity, a key trigger of adaptive radiation. This discovery sheds new light on the biodiversity of Europe.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>amphipod genus</Beseda>
    <Beseda>biodiversity</Beseda>
    <Beseda>biogeography</Beseda>
    <Beseda>evolutionary ecology</Beseda>
    <Beseda>amphipod</Beseda>
    <Beseda>subterranean adaptive radiation</Beseda>
    <Beseda>adaptive radiation</Beseda>
    <Beseda>morphological traits</Beseda>
    <Beseda>ecological traits</Beseda>
    <Beseda>phylogenetics</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>Niphargus</Beseda>
    <Beseda>raki</Beseda>
    <Beseda>jamske postranice</Beseda>
    <Beseda>adaptivna radiacija</Beseda>
    <Beseda>filogenija</Beseda>
    <Beseda>filogenetika</Beseda>
    <Beseda>nova vrsta</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2023-03-13 15:35:18</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2023-03-13 15:35:19</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2023-03-14 03:29:57</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2021</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>12 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>art. 3688</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 12</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2021</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="100930" Ime="Špela" Priimek="Di Batista Borko" AltIme="Špela Di Batista Borko; Špela Di Batista Borko; Š. Di Batista Borko; Š. Di Batista Borko; Š. Di Batista Borko; Špela Borko biologinja; Š Borko" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="213342307" Afiliacija="" ArrsID="50532" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="81" Ime="Peter" Priimek="Trontelj" AltIme="P Trontelj; P. Trontelj" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="4098403" Afiliacija="" ArrsID="14835" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="122580" Ime="Ole" Priimek="Seehausen" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="402698243" Afiliacija="" ArrsID="" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="93442" Ime="Ajda" Priimek="Moškrič" AltIme="A. Moskric; A. Moškrič" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="127992675" Afiliacija="" ArrsID="30770" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="16075" Ime="Cene" Priimek="Fišer" AltIme="C Fiser; C Fišer; Cene Fiser; C. Fišer" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="6548835" Afiliacija="" ArrsID="18913" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">57</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">2041-1723</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.1038/s41467-021-24023-w">10.1038/s41467-021-24023-w</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/67491331">67491331</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Relacije>
  </Relacije>
  <VerzijeGradiva>
  </VerzijeGradiva>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="167328" DatotekaNRID="12847336" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="3607525" VelikostDatotekeKratko="3,44 MB" DatumVstavljanja="2023-03-13 15:38:28" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="13.03.2023" Zaporedje="1">
      <Naziv>s41467-021-24023-w.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>s41467-021-24023-w.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>B4423C4265691D14C53F1E1BC39099B7</MD5>
      <SHA256>a373558b032e01734f22d757ad6b7c1dd0b3c79ea7b45c7e0ee80405c7684a55</SHA256>
      <UUID>aa0c5b4b-c1ac-11ed-a314-00155dcfd717</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=167328</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="73830"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="167327" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2023-03-13 15:37:04" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.nature.com/articles/s41467-021-24023-w</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>0</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>77e8d995-c1ac-11ed-a314-00155dcfd717</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=167327</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="5" Kratica="BF" ZavodEvsID="0000057" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Biotehniška fakulteta </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARRS//P1-0184" Stevilka="P1-0184" Naslov="Integrativna zoologija in speleobiologija" Akronim="" Delez="25"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARRS//J1-2464" Stevilka="J1-2464" Naslov="Filogenomika adaptive radiacije podzemnih rakov" Akronim="" Delez="25"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARRS/Young researchers/KB139%20382597" Stevilka="KB139 382597" Naslov="" Akronim="" Delez="25"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARRS//1000-08-310028" Stevilka="1000-08-310028" Naslov="" Akronim="" Delez="25"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
