<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="135022" NadgradivoID="1968" NRID="14554096" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=135022" StOgledov="1877" StPrenosov="599" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-09-15 05:33:16" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-135022">20.500.12556/RUL-135022</PID>
  <Naslov>On the role of curved membrane nanodomains and passive and active skeleton forces in the determination of cell shape and membrane budding</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Biological membranes are composed of isotropic and anisotropic curved nanodomains. Anisotropic membrane components, such as Bin/Amphiphysin/Rvs (BAR) superfamily protein domains, could trigger/facilitate the growth of membrane tubular protrusions, while isotropic curved nanodomains may induce undulated (necklace-like) membrane protrusions. We review the role of isotropic and anisotropic membrane nanodomains in stability of tubular and undulated membrane structures generated or stabilized by cyto- or membrane-skeleton. We also describe the theory of spontaneous self-assembly of isotropic curved membrane nanodomains and derive the critical concentration above which the spontaneous necklace-like membrane protrusion growth is favorable. We show that the actin cytoskeleton growth inside the vesicle or cell can change its equilibrium shape, induce higher degree of segregation of membrane nanodomains or even alter the average orientation angle of anisotropic nanodomains such as BAR domains. These effects may indicate whether the actin cytoskeleton role is only to stabilize membrane protrusions or to generate them by stretching the vesicle membrane. Furthermore, we demonstrate that by taking into account the in-plane orientational ordering of anisotropic membrane nanodomains, direct interactions between them and the extrinsic (deviatoric) curvature elasticity, it is possible to explain the experimentally observed stability of oblate (discocyte) shapes of red blood cells in a broad interval of cell reduced volume. Finally, we present results of numerical calculations and Monte-Carlo simulations which indicate that the active forces of membrane skeleton and cytoskeleton applied to plasma membrane may considerably influence cell shape and membrane budding.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>cytoskeleton</Beseda>
    <Beseda>membrane skeleton</Beseda>
    <Beseda>cell shape</Beseda>
    <Beseda>orientational ordering</Beseda>
    <Beseda>actin filaments</Beseda>
    <Beseda>active force</Beseda>
    <Beseda>BAR domains</Beseda>
    <Beseda>anisotropic shape of molecules</Beseda>
    <Beseda>NMIIA motor domains</Beseda>
    <Beseda>membrane budding</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>citoskelet</Beseda>
    <Beseda>membranski skelet</Beseda>
    <Beseda>oblika celic</Beseda>
    <Beseda>orientacijski red</Beseda>
    <Beseda>aktinski filamenti</Beseda>
    <Beseda>aktivna sila</Beseda>
    <Beseda>BAR domene</Beseda>
    <Beseda>anizotropna oblika molekul</Beseda>
    <Beseda>motorne domene NMIIA</Beseda>
    <Beseda>brstenje membran</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2022-02-17 14:16:24</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2022-02-17 14:16:25</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2022-09-14 04:11:14</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2021</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>47 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>iss. 5, art. 2348</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 22</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>Mar. 2021</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="2021-03-01" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="57289" Ime="Luka" Priimek="Mesarec" AltIme="L. Mesarec; L Mesarc" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="224296035" Afiliacija="" ArrsID="36461" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="62101" Ime="Mitja" Priimek="Drab" AltIme="M. Drab; M Drab" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="193734499" Afiliacija="" ArrsID="37417" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="34982" Ime="Samo" Priimek="Penič" AltIme="Samo Penic; S. Penič; S Penič" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="105267555" Afiliacija="" ArrsID="28467" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="1686" Ime="Veronika" Priimek="Kralj-Iglič" AltIme="Vera Kralj- Iglič; Veronika Kralj Iglič; Veronika Kralj- Iglič; Veronika-Kralj Iglič; Vera Iglič- Kralj; Veronika Iglič- Kralj; Vera Kralj-Iglič; Veronika Kralj Iglič; Vera Iglič-Kralj; Vera Iglič; Veronika Kralj; Vera Kralj; Vera Kralj Iglič; V. Kralj; V. Kralj-Iglič; V. K. Iglič; V Kralj-Iglič; V Kralj- Iglič; Veronika Kralj-Iglic; Veronika Iglic- Kralj; Veronika Kralj- Iglic; V. Kralj-Igliè; V. Kralj- Igliè; V. Kralj-Iglic; V. Kralj- Iglic; Veronika K. Iglič; V Kralj Iglič; V Kralj Iglič" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="2517603" Afiliacija="" ArrsID="05916" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="16083" Ime="Aleš" Priimek="Iglič" AltIme="A. Iglič; Ales Iglic; A. Iglic; A Iglič;  AI" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="2286691" Afiliacija="" ArrsID="04634" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">577</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">1422-0067</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.3390/ijms22052348">10.3390/ijms22052348</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/53353987">53353987</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="153846" DatotekaNRID="12104857" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="36602279" VelikostDatotekeKratko="34,91 MB" DatumVstavljanja="2022-02-17 14:19:04" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="17.02.2022" Zaporedje="0">
      <Naziv>RAZ_Mesarec_Luka_2021.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>RAZ_Mesarec_Luka_2021.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>6949A1CC45C28D43A0E5A29A76B4AC56</MD5>
      <SHA256>153d62dbd13349e6df6796d696cb8241959f24d2cee601f6da29f81881ab63c4</SHA256>
      <UUID>eeab8391-8ff3-11ec-abdb-00155dcfd717</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=153846</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="150491"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="153845" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="url.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/url.png" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2022-02-17 14:16:26" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.mdpi.com/1422-0067/22/5/2348</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>9060686c-8ff3-11ec-abdb-00155dcfd717</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=153845</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="27" Kratica="FE" ZavodEvsID="0000060" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Fakulteta za elektrotehniko</Organizacija>
    <Organizacija OrganizacijaID="24" Kratica="ZF" ZavodEvsID="0000078" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Zdravstvena fakulteta </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.02" Koda="1.02" Naziv="Pregledni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/EC/H2020/801338" Stevilka="801338" Naslov="Extracellular vesicles from a natural source for tailor-made nanomaterials" Akronim="VES4US" Delez="20"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARRS//P2-0232" Stevilka="P2-0232" Naslov="Funkcije in tehnologije kompleksnih sistemov" Akronim="" Delez="20"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARRS//P3-0388" Stevilka="P3-0388" Naslov="Mehanizmi varovanja zdravja" Akronim="" Delez="20"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARRS//J1-9162" Stevilka="J1-9162" Naslov="Neurotoksičnost ali neuroprotektivnost nanomaterialov: vpliv biokorone" Akronim="" Delez="20"></OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARRS//J2-8166" Stevilka="J2-8166" Naslov="Anizotropni magnetni nanodelci za magneto-mehansko zdravljenje raka" Akronim="" Delez="20"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
