<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="134638" NadgradivoID="0" NRID="14324715" OceID="0" DomainUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/" IzpisPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=134638" StOgledov="2158" StPrenosov="304" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-09-16 00:25:45" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="0" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/RUL-134638">20.500.12556/RUL-134638</PID>
  <Naslov>Nekomutativne Gröbnerjeve baze in izboljšave Buchbergerjevega algoritma</Naslov>
  <Podnaslov>magistrsko delo</Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov>Non-commutative Gröbner bases and improvements of Buchberger&#039;s algorithm</TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Namen tega magistrskega dela je predstaviti teorijo Gröbnerjevih baz idealov v kolobarju nekomutativnih polinomov in tri glavne algoritme za njihov izračun, Buchbergerjev algoritem ter Faugèrjeva algoritma $F_4$ in $F_5$. Začnemo pri osnovah teorije nekomutativnih polinomov, predstavimo algoritem deljenja, definiramo Gröbnerjeve baze idealov nekomutativnih polinomov in dokažemo nekaj njihovih temeljnih lastnosti. Nadaljujemo s klasičnim Buchbergerjevim algoritmom, vpeljemo pojem ovire in nato sledimo korakom Tea More do nekomutativne različice algoritma. Pri tem z Dicksonovo lemo pokažemo končnost prvotnega komutativnega Buchbergerjevega algoritma ter dokažemo nekomutativno različico Buchbergerjevega kriterija in pravilnost nekomutativnega Buchbergerjevega algoritma. Pokažemo, kako množice polinomov pretvoriti v matrike ter hkrati formuliramo komutativen in nekomutativen algoritem $F_4$. Dokažemo pravilnost algoritma $F_4$ in pod pogojem, da za dani ideal obstaja končna Gröbnerjeva baza, dokažemo končnost algoritma F4. Definiramo modul vezi množice polinomov in dokažemo nekaj osnovnih lastnosti. Buchbergerjevo teorijo dvignemo v prosti modul nad kolobarjem komutativnih polinomov in definiramo polinomske podpise. Predstavimo osnovnega predstavnika družine podpisnih algoritmov ter dokažemo njegovo pravilnost in končnost. Vpeljemo kriterij $F_5$ in podpisni algoritem uporabimo, da formuliramo algoritem $F_5$. Za konec ponovimo prejšnje korake in predstavimo podpisni algoritem za nekomutativne polinome in dokažemo pravilnost nekomutativnega algoritma $F_5$. Pod pogojem, da za dani ideal obstaja končna Gröbnerjeva baza, dokažemo še njegovo končnost.</Opis>
  <TujJezik_Opis>The goal of this Master&#039;s thesis is to present the theory of Gröbner bases of ideals in the ring of non-commutative polynomials, and the three main algorithms for computing them, Buchberger&#039;s algorithm and Faugère&#039;s $F_4$ and $F_5$ algorithms. We start with the basic theory of non-commutative polynomials, present the division algorithm, define Gröbner bases of ideals of non-commutative polynomials, and prove some of their fundamental properties. We continue with the classical Buchberger&#039;s algorithm, introduce the concept of obstruction sets, and follow the steps of Teo Mora to the non-commutative version of the algorithm. Doing so, we use Dickson&#039;s lemma to show that the original Buchberger&#039;s algorithm terminates, and we prove the non-commutative version of Bucherger&#039;s Criterion and correctness of the non-commutative version of Buchberger&#039;s algorithm. We show how to transform sets of polynomials into matrices, and simultaneously formulate the commutative and non-commutative $F_4$ algorithm. We prove the correctness of the $F_4$ algorithm, and we prove it terminates if a finite Gröbner basis exists for the given ideal. For a finite set of polynomials, we define the syzygy module and prove some of its basic properties.  We lift Buchberger&#039;s theory into a free module over the ring of commutative polynomials and define polynomial signatures. We present the principal representative of the family of signature-based algorithms and prove its correctness and termination. We introduce the $F_5$ Criterion and use the signature-based algorithm to formulate the $F_5$ algorithm. We conclude by repeating the previous steps to arrive at a non-commutative signature-based algorithm and show the correctness of the non-commutative version of the $F_5$ algorithm. We prove this algorithm terminates if a finite Gröbner bases exists for the given ideal.</TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>nekomutativni polinomi</Beseda>
    <Beseda>Gröbnerjeve baze</Beseda>
    <Beseda>Buchbergerjev algoritem</Beseda>
    <Beseda>algoritem $F_4$</Beseda>
    <Beseda>algebraična vez</Beseda>
    <Beseda>podpisni algoritmi</Beseda>
    <Beseda>algoritem $F_5$</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>non-commutative polynomials</Beseda>
    <Beseda>Gröbner bases</Beseda>
    <Beseda>Buchberger&#039;s algorithm</Beseda>
    <Beseda>$F_4$ algorithm</Beseda>
    <Beseda>syzygy</Beseda>
    <Beseda>signature-based algorithms</Beseda>
    <Beseda>$F_5$ algorithm</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>false</JeRecenzirano>
  <Zaloznik></Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</TujJezik>
  <Povezave></Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice></AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="mb22" DRIVER="info:eu-repo/semantics/masterThesis">Magistrsko delo/naloga</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2022-01-22 08:15:01</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2022-01-22 08:15:08</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2024-05-29 12:30:10</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2022</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani></StStrani>
  <StevilcenjeNivo1></StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2></StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija></Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>NiDoloceno</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>NiDoloceno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>0000-00-00</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>0000-00-00</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>0000-00-00</DatumObjaveClanka>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="87679" Ime="Benjamin" Priimek="Benčina" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="" Afiliacija="" ArrsID="0" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="32823" Ime="Igor" Priimek="Klep" AltIme="" VlogaID="991" VlogaNaziv="Mentor" ConorID="26937955" Afiliacija="" ArrsID="22353" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">512</Identifikator>
    <Identifikator ID="16" Sifra="VisID" Naziv="VisID" URL="">123007</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/93860099">93860099</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="153172" DatotekaNRID="12055378" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.png" IkonaFormataPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/fileTypes/pdf.png" VelikostDatoteke="1036459" VelikostDatotekeKratko="1012,17 KB" DatumVstavljanja="2022-01-22 08:15:09" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>4289.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>4289.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>1DB2246F6F8CA47D407105A61A9E2E14</MD5>
      <SHA256>fa8a59e096a29b6e6547001c888c0ee9c8558a22d613fff263cd0c96970dde17</SHA256>
      <UUID>d573e2da-7b52-11ec-abdb-00155dcfd717</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://repozitorij.uni-lj.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=153172</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1060" Oznaka="" Dolzina="196148"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="11" Kratica="FMF" ZavodEvsID="0000064" Logo="" LogoPolniUrl="https://repozitorij.uni-lj.si/teme/rulDev/img/logo/">Fakulteta za matematiko in fiziko </Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="2.09" Koda="2.09" Naziv="Magistrsko delo" SchemaOrg="Thesis"></TipologijaDela>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
