Podrobno

Contextualized, trustworthy, and collective scientific decision workflows
ID Miri, Pouriya (Avtor), ID Stankovski, Vlado (Avtor), ID Lavbič, Dejan (Avtor), ID Potočar, Mitja (Avtor), ID Kochovski, Petar (Avtor)

.pdfPDF - Predstavitvena datoteka, prenos (3,59 MB)
MD5: AD298D812D26DF333F109DD3BBB18336
URLURL - Izvorni URL, za dostop obiščite https://link.springer.com/article/10.1007/s42979-026-05224-w Povezava se odpre v novem oknu

Izvleček
Science gateways often capture workflow execution but not the rationale behind human decisions such as dataset selection, algorithm choice, parameterization, and result interpretation, which limits reproducibility. We propose a framework that captures and shares scientific decisions as verifiable and reusable knowledge assets. We formalize decision workflows as a Markov Decision Process (MDP), in which experimental contexts are defined as states, user choices as actions, and multi-criteria constraints as reward functions. To ensure tamper-evident provenance and secure attribution, decision records use JSON-LD linked to Decentralized Identifiers as Verifiable Credentials (VCs). The architecture consists of three layers: a User layer for interaction and control, a Service layer for ranking and credential management, and a Data layer for semantic storage and blockchain-based verification. We implemented a prototype on the Ethereum Sepolia testnet to demonstrate end-to-end decision capture, credential issuance, selective disclosure, and blockchain-based verification. In a user study, all finalized decisions were captured as structured records, and 45 of 51 were issued as user-controlled VCs. The MDP-based ranking achieved a Top-1 agreement of 92.2% with user selections, substantially outperforming an approximate random baseline. Interaction patterns suggest two modes: guided exploration for non-expert users and selective deviation from ranked recommendations by expert users. These results indicate that decision provenance can complement traditional workflow provenance by preserving the reasoning behind scientific choices. By combining decentralized identity, semantic interoperability, and probabilistic decision modeling, the framework supports transparent, user-controlled, and collaborative experimentation and provides a basis for collective reuse of decision knowledge.

Jezik:Angleški jezik
Ključne besede:scientific experimentation, decision semantics, decentralized knowledge sharing, Markov decision process
Vrsta gradiva:Članek v reviji
Tipologija:1.01 - Izvirni znanstveni članek
Organizacija:FRI - Fakulteta za računalništvo in informatiko
Status publikacije:Objavljeno
Različica publikacije:Objavljena publikacija
Leto izida:2026
Št. strani:20 str.
Številčenje:Vol. 7, iss. 6, article no. 649
PID:20.500.12556/RUL-185413 Povezava se odpre v novem oknu
UDK:004.8
ISSN pri članku:2661-8907
DOI:10.1007/s42979-026-05224-w Povezava se odpre v novem oknu
COBISS.SI-ID:285763843 Povezava se odpre v novem oknu
Datum objave v RUL:04.08.2026
Število ogledov:165
Število prenosov:71
Metapodatki:XML DC-XML DC-RDF
:
Kopiraj citat
Objavi na:Bookmark and Share

Gradivo je del revije

Naslov:SN computer science
Skrajšan naslov:SN comput. sci.
Založnik:Springer
ISSN:2661-8907
COBISS.SI-ID:68966147 Povezava se odpre v novem oknu

Licence

Licenca:CC BY 4.0, Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna
Povezava:http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl
Opis:To je standardna licenca Creative Commons, ki daje uporabnikom največ možnosti za nadaljnjo uporabo dela, pri čemer morajo navesti avtorja.

Sekundarni jezik

Jezik:Slovenski jezik
Ključne besede:znanstveno eksperimentiranje, semantika odločanja, decentralizirana izmenjava znanja, markovski proces odločanja

Projekti

Financer:EC - European Commission
Številka projekta:101093164
Naslov:EXPeriment driven and user eXPerience oriented analytics for eXtremely Precise outcomes and decisions
Akronim:ExtremeXP

Financer:ARIS - Javna agencija za znanstvenoraziskovalno in inovacijsko dejavnost Republike Slovenije
Številka projekta:P2-0426-2022
Naslov:Digitalna preobrazba za pametno javno upravljanje

Podobna dela

Podobna dela v RUL:
Podobna dela v drugih slovenskih zbirkah:

Nazaj